Bernhard niet gek

Het kost moeite, maar Fasseur heeft gelijk: ?Onderkoning Bernhard in de Oost? Onzin? (Opinie, 18 december). Er ligt dus niets in het Koninklijk Huisarchief inzake zijn betrokkenheid bij Westerlings couppoging van januari 1950, zoals Kelder en Veenendaal veronderstellen.

Bernhard zou als opportunist en netwerker pur sang namelijk stapelgek zijn geweest een staatsgreep in Indonesië te ondernemen. Het is bekend dat hij zeer goede contacten had met het Witte Huis en de CIA. Net zo bekend is het dat de VS vanaf 1945 voorstander waren van een onafhankelijk Indonesië. Ongetwijfeld uit eigenbelang ? militair, economisch, politiek ? maar dat was tevens Bérnhards belang (zie zijn inzet voor onder meer NAVO, Marshallhulp, Bilderberg, Lockheed). Hij stemde dan ook van harte in toen Juliana in 1949 de soevereiniteitsoverdracht ondertekende onder het toeziend oog van zowat de hele wereld.

Dus wat zou hij dan in vredesnaam enkele maanden later op Java hebben gemoeten als die coup daar was geslaagd? Onderkoning worden, zoals Kelder en Veenendaal beweren? Van wat? Van een land dat net door toedoen van de Verenigde Naties en vooral van Amerika onafhankelijk was geworden? Bekrachtigd door zijn eigen vrouw?

Het is een oud, onzinnig verhaal, gebaseerd op Bernhards vriendschap met zijn voormalige adjudant Raymond Westerling, en op Bernhards contacten met het bedrijfsleven. Maar dat bedrijfsleven besefte, net zo opportunistisch als Bernhard, dat er allang een nieuwe wind woei, te weten uit Amerika. Daarom óók had Bernhard later, begin jaren zestig, in het geheim contact met John en Robert Kennedy over de overdracht van Nieuw-Guinea aan Jakarta.

Tomas Ross

Thrillerschrijver, Den Haag