3D-effect op een papiertje

Driedimensionale beelden zichtbaar maken, bijvoorbeeld van medische scans, is niet zo moeilijk. Meestal gaat het plakje voor plakje, op een gewone monitor. Het is wat lastiger een echte 3D-indruk te geven, in kleur, zonder brilletjes en op een manier die alle omstanders tegelijk bedient. Twee jonge wetenschappers aan de universiteit van Magdeburg hebben een originele en relatief goedkope methode ontwikkeld.

Het systeem van Raimund Dachselt en Martin Spindler bestaat uit een tafel met daarboven een projector. De projector is aangesloten op een computer met het 3D-beeld, bijvoorbeeld een scan van een menselijk lichaam. In eerste instantie maakt de projector een silhouet zichtbaar op de tafel.

Maar de tafel is vooral achtergrond. Als projectiescherm fungeert een draagbare plank zo groot als een dienblad. Het blad heeft merktekens op de vier hoekpunten, die in de gaten worden gehouden door een infraroodcamera.

De computer met de beeldinformatie kan zo berekenen hoe hoog boven de tafel het scherm wordt gehouden en onder welke hoek. De projector produceert dan een beeld alsof op de tafel een onzichtbare gescande mens ligt waar het dienblad doorheen snijdt. Als het blad beweegt, wordt het beeld aangepast.

Dit is niet altijd handzamer dan een beeld op een computerscherm, maar wel intuïtiever. Dachselt en Spindler hebben het systeem getest met twaalf proefpersonen. Deze moesten in een scan van een menselijk bovenlijf twee gezwellen zien te vinden. In een aparte test kregen ze de opdracht in een schematische 3D-weergave van een lichaam een aantal rode en groene stippen op te sporen. Ze slaagden allemaal, zonder gebruiksaanwijzing.

Dachselt en Spindler hebben hun werk eind november gepresenteerd op een conferentie over ‘interactieve tafels en oppervlakken’ in Canada. In hun artikel beschrijven ze meer toepassingen. Je kunt op de tafel het origineel van een afbeelding projecteren en op het dienblad een vergroting, die verder inzoomt als het scherm hoger boven de tafel wordt gehouden. Vanwege deze toepassing wordt het handscherm ook wel ‘Paperlens’ genoemd. Ook kan informatie in gescheiden lagen worden aangeboden, bijvoorbeeld een laag voor het skelet, een voor de inwendige organen en een voor de bloedsomloop.

Van al deze varianten staan video’s op de site van de universiteit van Magdeburg. Er is zelfs een voorbeeld van een ‘temporele informatieruimte’. Daarbij is in de beschikbare 45 centimeter boven de tafel een passage uit een film opgeborgen: als je de Paperlens van de tafel optilt spoel je door de film heen.

Een malle toepassing, die vooral laat zien dat je met Paperlens allerlei kanten opkunt. Voorlopig zijn behalve in de medische wereld toepassingen in het onderwijs en in musea het makkelijkst voor te stellen.

Herbert Blankesteijn

    • Herbert Blankesteijn