Waar blijven de nieuwe kersthits?

‘All I want for Christmas is you’ van Mariah Carey wordt grijsgedraaid.

Waarom horen we telkens dezelfde kersthits? Worden er geen nieuwe gemaakt?

Noddy Holder, George Michael en Shane MacGowan zitten op rozen. Alle drie zijn ze componist van een onuitroeibare kersthit, die elk jaar duizenden euro’s aan auteursrechten in het laatje brengt. ‘Merry Xmas Everybody’ van Slade (1973), ‘Last Christmas’ van Wham! (1984) en ‘Fairytale of New York’ (1987) van The Pogues staan telkens opnieuw hoog in de Britse eindejaarshitlijsten. Ze hoeven niet eens meer op vinyl- of cd-singles te verschijnen, want door downloads alleen blijven het kaskrakers.

Op de radio en in de supermarkt worden ‘All I want for Christmas is you’ van Mariah Carey en ‘Do they know it’s Christmas’ van Band Aid grijsgedraaid. Waarom blijft het altijd bij die oude krakers, en komen er zo weinig frisse kerstklassiekers bij? De laatste kanshebber, ‘Christmas time van The Darkness’, stamt uit 2003 en hoor je nauwelijks meer. Om een tijdloze kersthit te scoren is het essentieel dat een liedje jarenlang blijft doorsluimeren in het collectief geheugen van het poppubliek. Slade had, zelfs in de tijd dat er alleen vinylsingles waren, een hit in 1973, 1981, 1983 en 1998. ‘Merry Xmas everybody’ werd daarmee de basis voor het pensioen van Noddy Holder.

Kerstmuziek roept lang niet bij iedereen de gedachte op van luxe en welbevinden. Naarmate meer artiesten bleven bij het standaardrepertoire van ‘White Christmas’ en ‘Jingle bells’, kregen kerstplaten een bijsmaak van oubolligheid en goedkoop winstbejag. Opmerkelijk aan de nieuwe worp van kerstalbums die dit jaar in de winkel ligt, is dat artiesten meer nadruk leggen op de winterse sfeer van hun muziek dan op kerst. Winter Songs, noemt Ronan Keating zijn cd waarop hij de smachtende ballade ‘Stay’ zingt. Daarin wordt met geen woord gerept over Kerst of sneeuw. Tory Amos laat op Midwinter Graces het standaardrepertoire van ‘What child is this tot Silent night’ voorbij komen, maar voegt daar ook nieuw materiaal aan toe in haar melancholieke stijl.

Sting’s If On A Winter’s Night bevat folksongs en zeemansliederen, die slechts sporadisch verwijzen naar de kerstsfeer. In het tijdschrift Mojo zegt Sting dat hij een bloedhekel heeft aan kerstmuziek, en dat hij dit album alleen wilde maken om de kerstgedachte uit de sfeer van vroomheid en (in zijn woorden) „Frosty the fucking Snowman” te halen. De muziek klinkt niettemin sereen en berustend.

Het idee van al die winterse muziek is natuurlijk dat de verkoopperiode niet beperkt blijft tot de week voor Kerst. Potentiële nieuwe kerstklassiekers treffen we op deze smaakvolle albums niet aan; misschien juist omdat het geheim van een kersthit schuilt in de humor of de onverschrokkenheid waarmee de heilige kerstgedachte onderuit wordt gehaald. ‘Fairytale of New York’ van The Pogues, door Engelse radioluisteraars verkozen tot beste kerstlied ooit, bevat een nietsontziende scheldpartij waarin duetpartners Shane MacGowan en Kirsty MacColl elkaar uitmaken voor alles wat vies en verrot is: „You scumbag, you maggot, you cheap lousy faggot…”

Kerstcompilaties zijn vaak teleurstellend, omdat ze weinig toevoegen aan nummers die door veel mensen als dreinerig en voorspelbaar worden ervaren. Een uitzondering in het nieuwe kerstaanbod is de cd In The Christmas Groove, waarop blues- en funkartiesten de kerstgedachte naar de dansvloer brengen met pittige teksten en dampende ritmes. ‘Christmas morning’ van gospelfunkgroep Zebra ontleent het hallelujagevoel aan de pure seks die uit de groeven spat. Stil blijven zitten is geen optie bij ‘Funky funky Christmas’ van Electric Jungle.

Dichter bij huis blijft het dubbelalbum Ik Voel Mij Als Een Kerstboom Zonder Piek, samengesteld door Vic van de Reijt uit zijn Nederlandstalige kerstplaatjesverzameling. Zonder angst voor het sentiment van Koos Alberts of Youp van ’t Hek die ‘Flappie’ uit de hoge hoed tovert. Het album ontleent zijn titel aan ‘Eenzame kerst’ van André Hazes, een van de weinige kerstklassiekers die ons land heeft voortgebracht. Een nieuwe poging van Sanne Hans alias Miss Montreal zal daar weinig verandering in brengen, want haar ‘Being alone at Christmas’ is een overgeproduceerd nummer in geforceerd steenkolenengels. Het jolige ‘Santa’s party’ van Nick & Simon laat ‘remember’ rijmen op ‘december’ en klinkt te onbenullig om de kerstbomenverbranding van begin 2010 te overleven. Gelukkig is er de Engels/Nederlandse groep Laura Vane & the Vipertones die ‘Christmas day with me’ een ouderwets soulgevoel meegeven.

Het buitenland levert enkele kanshebbers voor eeuwigheidwaarde. Bob Dylans Christmas In The Heart brengt een op de rest van zijn album ongeëvenaard hoogtepunt in de vorm van de polka ‘Must be Santa’. Soulman Swamp Dogg zingt het prachtig smekende ‘A Little black child at Christmas’ op een anderszins onopmerkelijk album. The Killers, die voor het vierde achtereenvolgende jaar een vers gecomponeerd kerstlied voor het goede doel uitbrengen, maken kans op een nieuwe klassieker. Hun ‘Happy birthday Guadelupe’ verplaatst de kerstgedachte naar een broeierig Mexico, waar mariachitrompetten er een jubelend feest met tequila en señorita’s van maken. Rest nog het lollige ‘Hello mistletoe’ van Brett Domino, die je zien moet op YouTube om te begrijpen waarom hij eerder dit jaar faalde als kandidaat bij de Britse X Factor. Daar is hij simpelweg te leuk voor.

De gekste kerstsong van het jaar is ongetwijfeld het obscure ‘Tyrannosaurus Rex for Christmas’ van The Lovely Eggs, een duo uit Lancaster dat er uit springt op de cd A Very Cherry Christmas met aanstormend Brits talent. Met minimale begeleiding van gitaar en trommel schreeuwen ze in hun ongeremde punksong dat ze een dinosaurus onder de kerstboom eisen. Hun stemmen klinken gejaagd en het lied eindigt met het geluid van twee muzikanten die in een orgie van krakende botten en bloederig gespetter onder de stampende poot van hun kerstcadeau eindigen. Er is één dringende boodschap die The Lovely Eggs uitdragen. De beste kerstmuziek maak je zelf.