Charkov

DSC02102Onze voorlopige eindhalte is Charkov. Van vrienden had ik gehoord dat die stad met ruim anderhalf miljoen inwoners niet veel voorstelde, door de zware bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog.  Maar het tegendeel bleek waar.De Volkswijk, de eens zo deftige negentiende-eeuwse buurt langs de  Soemskastraat, heeft nog altijd iets aangenaams om er rond te lopen. Er lag een dik pak sneeuw, wat de straten sprookjesachtig mooi maakte, ondanks de -23 graden Celsius die de barometer aangaf. De straten wemelden bovendien van de mooie architectuur, passend bij een stad die in de negentiende eeuw welvarend werd door handel en industrie. Charkov was tenslotte een van de eerste industriesteden van Rusland.

DSC02109

Maar ook de Sovjet-architectuur  is fraai. Vooral het mooi gerestaureerde Zuid-Station en het hoofdpostkantoor, dat een kopie is van dat in Tel Aviv, want de architect van dat laatste Bauhaus-gebouw is dezelfde.

In de Radnarkomsivska-straat, aan een idyllisch parkje, staat het voormalige hoofdkwartier van de KGB, even dreigend als de Loebjanka in Moskou en het Witte Huis in Sint-Petersburg. Wat zich daar onder Stalin heeft afgespeeld laat zich raden. Een eindje verderop wordt die ellende afgewisseld door de onaantastbare schoonheid van de kunst, want in een zaal van  het Kunstmuseum hangt een mooie collectie schilderijen van Repin.

DSC02113Op de andere oever van de Charkov-rivier liggen talloze fabrieken en fabriekjes. Ze zijn grotendeels verlaten en vervallen, een gevolg van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, toen de defensie-industrie, die hier was geconcentreerd, instortte. Toch zijn in enkele fabriekshallen nieuwe, kleine fabriekjes opgericht, vooral op het gebied van auto-onderdelen, ijskasten, fietsen, zeg maar het kleinmetaalbedrijf. Het was onmogelijk om er binnen te komen, voor alles moest eerst het centrale stadsbestuur toestemming geven en dat zou enkele dagen vergen. Het leek de oude Sovjet-Unie wel.

DSC02120

In het centrum is ook een Russisch consulaat gebouwd. ,,Een enorm paleis met de duurste voorzieningen”, zei taxichauffeur Sasja. ,,Alles is er van het beste materiaal. De consul is een rijke zakenman. Behalve in  Charkov, hebben ze ook in Donetsk en Dnjepropetrovsk van die enorme consulaten gebouwd. Precies daarom stem ik niet op Janoekovitsj, want die is een lakei van Moskou.”

Nu weet ik niet of dat laatste waar is, want Poetin lijkt (ook al heeft hij het onlangs in Parijs nog ontkend) de voorkeur te geven aan Joelia Timosjenko, met wie hij altijd, voor beiden zeer voordelige, deals op gasgebied afsluit. En Janoekovitsj, de gedoodverfde winnaar van de aanstaande presidentsverkiezingen, speelt in Kiëv regelmatig een partijtje golf met de Amerikaanse ambassadeur. Het zou mij niets verbazen als ook hij, net als Poetin en Medvedev trouwens, door een Amerikaans PR-bedrijf wordt begeleid.

DSC02115In Charkov had ik enkele afspraken met vertegenwoordigers van Janoekovitsj’ Partij van de Regio’s. Die vertegenwoordigers lijken wat hun gedrag betreft in het algemeen erg op de leden van de pro-Kremlinpartij Verenigd Rusland: arrogant, zelfingenomen en vooral minachtend tegenover de pers.

Een van hen, een afgevaardigde uit de provinciale Doema die ik over de economie in Oost-Oekraïne wilde interviewen, wierp me, toen hij drie uur te laat op onze afspraak verscheen, een A-4tje toe, met daarop de cijfers van de crisis. Dan hoefde ik hem verder niets meer te vragen. Toen ik hem vertelde dat een interview in mijn deel van de wereld toch heel anders verloopt, schrok hij enigszins. Voor de antwoorden op mijn vragen spiekte hi voortdurend op het A-4tje. Over de werkloosheid in zijn provincie, zei hij: ,,Dat hoeft u niet te weten.” Over het gemiddelde salaris zei hij: ,,Dat is niet belangrijk.”  Over Janoekovitsj: ,,Hij heeft een voortreffelijk team, dat binnen enkele maanden een einde aan de economische crisis in ons land  zal maken.” De nieuwe minister van Economische Zaken zat duidelijk al tegenover me. Toen even later zijn vrouw binnenkwam --,,Ik ben professor doctor in de medische wetenschappen” - stond daar ineens ook de mogelijke  nieuwe minister van Volksgezondheid.

Nu is het alleen nog zaak de gewone man in Charkov van al die talenten te overtuigen, want iedereen die ik op straat aansprak zei: ,,Janoekovitsj is net zo’n boef als al die anderen. Dus stemmen doe ik op 17 januari niet.”

    • Michel Krielaars