trekken uit trek

Ben Hoare De trek van de dieren, Veen Magazines, Diemen, 232 pagina’s, prijs € 42,50

De trek van dieren is een ingewikkeld en mysterieus fenomeen. Hoe kunnen dieren zo ver reizen en zo nauwkeurig jaar na jaar dezelfde bestemming bereiken? Dit boek beantwoordt deze vragen en beschrijft de epische reizen van vijftig diersoorten, van ijsbeer tot gazelle en van albatros tot krill (plankton). Zo vloog een rosse grutto (met zender) in 8,5 dag non-stop 11.570 kilometer, een prestatie die wetenschappers tot voor kort niet voor mogelijk hadden gehouden. De grutto bereidt zich dan ook goed voor en legt vetreserves aan door veel te eten. Voor vertrek worden het hart en borstspieren van de vogel groter, terwijl de maag, darmen en nieren juist krimpen.

Hoare definieert trek als: ‘een doelgerichte tocht van een gebied naar een ander gebied, die een vaste route volgt naar een bekende bestemming en die vaak plaatsvindt op een bepaalde tijd of in een bepaald seizoen’. De vaak voorkomende tochten op zoek naar voedsel zijn dus geen trek. Planten migreren ook door hun zaden en sporen en zelfs de verspreiding van de eerste mensen over de hele wereld is als een trek te beschouwen.

De voornaamste reden voor de trek is een voedseltekort, maar ook gebrek aan water, essentiële mineralen, het vinden van een partner, het leggen van eieren of grootbrengen van jongen op een veilige plek en het ontwijken van roofdieren of lastige parasieten spelen een rol.

In het boek worden de levenscyclus en andere wetenswaardigheden per dier in twee tot drie pagina’s besproken. Het migratiepatroon en de broed- en overwintergebieden zijn duidelijk op een kaart aangegeven. Hoare besteedt veel aandacht aan de manieren waarop trek wordt onderzocht, maar ook aan problemen die de invloed van mensen en de klimaatsverandering veroorzaken.

Hoare heeft een prettige en duidelijke stijl. Hij heeft oog voor details en met de prachtige kleurenfoto’s maken die het boek tot een indrukwekkend geheel. Een fraai overzicht van de opzienbarendste tochten van dieren, voor iedereen die daar meer over wil weten.

    • Djoke Hendriks