Smartphonemarkt op z'n kop

Google bouwt een eigen telefoon, Apple’s iPhone haalt Windows Mobile in en RIM verkoopt 10 miljoen BlackBerries: de markt voor smartphones raakt in een stroomversnelling

Een daverende lach kon Microsoft topman Steve Ballmer niet onderdrukken toen hem begin 2007 werd gevraagd te reageren op de juist aangekondigde iPhone van concurrent Apple. „500 dollar, dat is de duurste telefoon ter wereld. En hij heeft niet eens een toetsenbord!”

Maar mede dankzij de populariteit van de iPhone zijn de verwachtingen voor het mobiele web nu torenhoog. Uiteindelijk zullen veel meer gebruikers via hun telefoon internetten dan op desktops en laptops.

Dat weet ook Microsoft, het grootste softwarebedrijf ter wereld. Windows mag dan op pc’s de dienst uit maken, Windows Mobile verloor de afgelopen jaren veel marktaandeel. Deze week bleek dat de iPhone in de Verenigde Staten het aantal gebruikers van Windows Mobile is gepasseerd. Microsoft erkent dat het qua gebruiksvriendelijkheid van de iPhone kan leren, maar vertrouwde altijd op de schare trouwe zakelijke gebruikers. Die beginnen te morren omdat ze privé liever een iPhone of Android toestel gebruiken. De IT-afdeling houdt misschien nog even vast aan het makkelijke beheer van een Windows Mobile-omgeving, maar realiseert zich ook dat de innovaties op de werkvloer tegenwoordig vooral vanuit de medewerkers zelf komen.

Het antwoord van Microsoft heet Windows Mobile 7 : een besturingssysteem voor mobieltjes dat op de komende internationale GSM-vakbeurs, in februari in Barcelona, zou worden aangekondigd. Maar deze week liet een Britse Microsoft-woordvoerder weten dat telefoons met Windows Mobile 7 pas eind 2010 in de winkel liggen – opnieuw uitstel dus.

Ondertussen groeit de andere Microsoft-concurrent, de BlackBerry van Research in Motion. Het Canadese bedrijf overtrof de verwachtingen door 10,1 miljoen smartphones in het derde kwartaal te verkopen en telt wereldwijd 36 miljoen BlackBerry-gebruikers.

Google trekt een geheel eigen plan, bleek deze week. Het Amerikaanse internetbedrijf heeft grote verwachtingen van de markt voor mobiel internet (lees: mobiel zoeken) en ontwierp daarom Android, een besturingssysteem dat naadloos aansluit op alle Google-diensten. Maar het duurt lang voordat andere fabrikanten over de brug komen met hun Android-toestellen. Tot nu toe zijn het er nog maar een handjevol. Om meer vaart te maken haalt Google plan B uit de kast: het brengt een eigen telefoon (gebaseerd op hardware van HTC) op de markt.

Afgelopen weekend kregen Google-medewerkers een prototype mee naar huis om ‘mee te spelen’. De Google Nexus One zou op op elk mobiel netwerk moeten werken om de logge telecomwereld omzeilen en het marktaandeel van Android te vergroten.

Het nadeel is dat de Amerikaanse gebruikers – net als de Nederlandse bellers gewend aan forse kortingen op hun mobieltjes – het volle pond voor een luxe Google-telefoon moeten gaan betalen. Volgens onderzoeksbureau Gartner zou Android binnen drie jaar toch het tweede mobiele besturingssysteem kunnen zijn.

En hoe zit het met Nokia, dat zijn smartphones meestal van Symbian voorziet? Voorlopig blijven de Finnen de grootste speler – zij het met een krimpend marktaandeel. Nokia heeft weinig succes met het topmodel N97 dat de iPhone moest beconcurreren. De aanraakbesturing van een Symbian toestel is te houterig vergeleken met de concurrentie. Wellicht zet Nokia zijn zinnen op weer een andere technologie. De nieuwste smartphone uit Finland heeft een mobiele variant van Linux die een stuk moderner oogt dan Symbian.

De grootste vraag is hoe een consument wegwijs raakt in deze wirwar aan telefoonfabrikanten, besturingssystemen en mobiele netwerken die wel de ene, maar niet de andere telefoon verkopen. En hoe nuttig is een softwarewinkel met 20.000 (Android) of meer dan 100.000 (iPhone) applicaties voor je mobiele telefoon? Is het gesloten model van Apple veiliger, of juist de open aanpak van Google?

Misschien is het verstandig om af te wachten hoe standaarden zich ontwikkelen terwijl de technologiebedrijven elkaar de tent uitvechten. Pragmatisme kan Microsoft ondertussen niet ontzegd worden. De softwaremaker bracht deze week een mobiele versie uit van zijn eigen zoekmachine Bing.com. Het programma was speciaal ontworpen voor gebruik op het toestel van de grootste concurrent, de Apple iPhone.

Meer over smartphones op nrc.nl/hebben