Liefde en hard werken

Van winnen word je niet moe, was het devies van de FIDE toen het speelschema werd opgesteld voor de World Cup in Chanti-Mansiysk. De eerste speeldag was op 21 november, de laatste op 14 december en er was maar één vrije dag. Omdat steeds alleen spelers aantraden die hun vorige tegenstanders hadden uitgeschakeld, moesten ze er maar tegen kunnen.

De finale ging tussen Boris Gelfand en Roeslan Ponomariov. Gelfand (41) werd steeds de oudste deelnemer genoemd, maar eigenlijk was dat de Russische meester Andrei Obodtsjoek, 54 jaar oud. Toen hij die in de eerste ronde had uitgeschakeld, kon Gelfand de jonge kuikens verder wel aan.

Al lang van tevoren had Ponomariov zijn terugreis op 16 december vastgelegd, alsof hij zeker was dat hij in de finale zou komen. Hij had ook reden voor een gezond zelfvertrouwen, want een knock-out toernooi schijnt hem wel te liggen. In 2002 werd hij onder dat regime wereldkampioen van de FIDE door in de finale in Moskou Vasili Ivantsjoek te verslaan, en bij de World Cup van 2005 in Chanti-Mansiysk kwam hij ook in de finale, waar hij verloor van Levon Aronian.

Deze keer versloeg Gelfand hem. Er waren na de vier gewone partijen nog vier rapidpartijen en vier vluggertjes voor nodig. „Op de verjaardag van mijn moeder moest ik wel een mooi cadeautje geven”, zei Gelfand. Toen hem werd gevraagd waar hij zijn succes aan dankte, gaf hij een simpel recept: „Ik houd gewoon van schaken en daarom werk ik heel hard.”

Hij won 120.000 dollar, waarvan 20 procent naar de FIDE gaat, en een plaats in de serie kandidatenmatches die volgend jaar gespeeld moeten worden.

Tegen het eind stond het toernooi om de World Cup enigszins in de schaduw van de Chess Classic in Londen. Waar Magnus Carlsen speelt, daar zijn nu eenmaal de schaakliefhebbers, al is het maar via een internetverbinding.

Carlsen won drie partijen van de acht en hij verloor er niet een. Hij won het toernooi boven Vladimir Kramnik en op de wereldranglijst van 1 januari zal hij op de eerste plaats staan, de jongste schaker die dat ooit bereikt heeft.

Het is geweldig allemaal, maar gelukkig zagen we in de loop van het toernooi toch dat hij een feilbaar mens is gebleven. Tegen David Howell miste hij een vrij makkelijke winst, tegen Michael Adams stond hij verloren en in de laatste ronde verknoeide hij tegen Nigel Short een gunstige stelling zo erg dat hij aan het eind nog heel nauwkeurig moest spelen om niet te verliezen.

Dat schaken mensenwerk blijft zie je ook in de volgende partij uit Londen, met veel fouten, spectaculaire acties en fraaie beelden.

Michael Adams - Luke McShane, Chess Classic Londen

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0-0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 d6 8. c3 0-0 9. h3 Pb8 10. d4 Pbd7 11. Pbd2 Lb7 12. Lc2 Te8 13. Pf1 Lf8 14. Pg3 c6 De standaardzet is hier 14...g6. 15. a4 Dc7 16. Le3 Tad8 17. Dc1 h6 18. b3 Db8 19. Tb1 Dc8 Tot hier was het bekend uit Adams-Morozevitsj, gespeeld in het Spaans clubkampioenschap 2007. Adams deed toen 20. b4 en een paar zetten later werd het remise, iets wat nu in Londen niet mocht. 20. Db2 Dc7 Een vreemd parcours van de dame, d8-c7-b8-c8-c7. Zwart wacht af. 21. Tbd1 Lc8 22. c4 Eindelijk actie. 22...bxc4 23. bxc4 exd4 24. Lxd4 c5 25. Lc3 Lb7 26. Pf5 Te6 27. Pd2 Tde8 28. f3 Ph5 29. Pf1 Pe5 30. P1e3 Tg6 31. Kh1 Pf4 32. Dc1 Dc8 33. Pg4 Pxg2

Na het bescheiden 33...Ph5 zou zwart iets slechter staan. Het stukoffer dat hij brengt is dapper, maar niet correct. 34. Kxg2 Een duidelijke weerlegging was 34. Tg1 Pxf3 35. Txg2 waarna zwart beslist niet genoeg krijgt voor zijn stuk. 34...h5 35. Kf2 Pxf3 Weer avontuurlijk gespeeld. Gewoon 35...hxg4 was speelbaar. 36. Pfh6+ Kh7 Hier ging ook 36...gxh6 37. Pf6+ Txf6 38. Lxf6 Pe5 met redelijke compensatie voor de kwaliteit. 37. Kxf3 f5 Weer een creatieve zet, er op gebaseerd dat nu 38. Pxf5 niet goed is wegens 38...Dxf5+. Simpel 37...hxg4 (maar zwart vermijdt systematisch alle simpele zetten) zou zwart na 38. Pxg4 f5 zeker aanvalskansen voor zijn stuk geven, maar misschien niet genoeg. 38. Kg3 Een pikante situatie. Wit staat twee paarden voor, ze staan beide in, maar zwart kan er maar een pakken. 38...fxg4 De verkeerde manier. 38...gxh6 was slecht voor zwart na 39. exf5, maar de beste kans was 38...hxg4 waarna wit het moeilijke 39. Pf7 gxh3+ 40. Pg5+ Kg8 41. exf5 Dc6 42. Td5 moet vinden om in het voordeel te blijven. 39. e5 Nu de diagonaal van Lc2 open komt staat wit duidelijk gewonnen. 39...h4+ Een gokje. Zwart hoopt op 40. Kh2 g3+ 41. Kg1 Dxh3 en opeens staat zwart gewonnen. 40. Kxh4 Le7+

41. Kg3 Een mooiere en snellere winst was er met 41. Kh5, al ziet dat er link uit. Maar wit hoeft geen halsbrekende toeren uit te halen, zijn nuchtere zet is goed genoeg. 41...Tf8 42. Tf1 gxh6 43. Db1 h5 44. Lxg6+ Kh6 45. Lxh5 Tg8 46. Ld2+ Zwart gaf op.

Oplossing: 1. Txe7 (de andere volgorde 1. Ph5 gxh5 2. Txe7 wint ook) Dxe7 (of 1...fxe5 2. Ph5 gxh5 3. Txe5 gevolgd door 4. Tg5+) 2. Pf5 gxf5 3. Lxf6 en zwart gaf op.

    • Hans Ree