Afgeslankt Siemens kan crisis aan

Siemens werd in 2006 opgeschrikt door een groot omkoopschandaal. Inmiddels is het bedrijf doorgelicht, afgeslankt en enigszins crisisbestendig.

„We waren te ver uiteengewaaierd.” Met die uitleg vat Ab van der Touw, die in januari als nieuwe topman van Siemens Nederland begint, de problemen samen die het technologiebedrijf de afgelopen jaren plaagden.

Siemens werd de laatste drie jaar geconfronteerd met de naweeën van een omvangrijk omkoopschandaal, waarbij steekpenningen betaald werden om contracten binnen te slepen. „Inmiddels is het bedrijf veranderd”, zegt Van der Touw. „Siemens was te onoverzichtelijk geworden. We hebben die affaire aangegrepen om schoon schip te maken.”

Siemens telt nu 405.000 medewerkers waarvan 2.755 in Nederland. De meeste consumentendivisies zijn afgestoten of ondergebracht in joint ventures. De nadruk ligt op industriële technologie, de energiesector en uitvindingen voor de medische wereld.

Volgens Ab van der Touw, die de huidige baas Martin van Pernis opvolgt, past dat ook beter bij de historie het van oorsprong Duitse bedrijf: „We hebben veel geld in kas, maar door allerei aankopen waren we te groot geworden. ‘Als er maar stroom doorheen gaat’, leek het motto.”

Siemens Nederland bracht de huishoudelijke activiteiten dit jaar onder in een joint venture met Bosch. Nu richt het bedrijf zich meer op windmolens, energiecentrales en havenkranen. Consumentenproducten verkopen is toch echt een ander vak, vindt Van der Touw. „Als ik een prototype Siemens-medewerker zou omschrijven, dan zie ik een ingenieur voor me die in het weekeinde doorwerkt om voor zijn klant een nóg efficiëntere oplossing te bedenken. Van der Touw gaf in het verleden cursussen om „te keurige Siemens-technici” commerciële vaardigheden bij te brengen.

Siemens heeft in zijn 160-jarige historie veel vet verzameld, bleek bij het doorlichten van het bedrijf. „Het ging niet slecht genoeg met ons om echt te gaan hakken”, zegt Van der Touw. Maar het omkoopschandaal was aanleiding om de hele bedrijfsvoering tegen het licht te houden. „We hebben al voor de crisis besloten 15 procent op onze kosten te besparen.”

Dit proces, waar twee jaar voor was uitgetrokken, voltooide Siemens Nederland binnen één jaar. Daardoor blijft de winst in crisisjaar 2009 op niveau: 120 miljoen euro, bij een omzet 1,6 miljard euro. Dat is iets minder dan vorig jaar, omdat Siemens consumentendivisies afstootte. Dat buiten beschouwing gelaten, steeg de omzet. Ook wereldwijd groeide de Siemens-omzet in het laatste kwartaal. Maar een enorme afschrijving op Nokia-Siemens Networks, de joint venture die apparatuur levert aan mobiele netwerken, zorgde uiteindelijk voor rode cijfers.

In Nederland is Siemens redelijk bestand tegen de crisis, denkt Van der Touw. „Als klanten besluiten nieuwe investeringen uit te stellen, geven ze wel meer uit aan onderhoudscontracten.”

Siemens werkt mee aan grote projecten die veel voorbereidingstijd vergen en dus niet ‘zo maar’ in een crisisjaar kunnen worden afgeblazen. De aankomende topman sloot net een contract met de NAM om motoren te leveren die de aardgasvelden in Groningen onder druk gaan houden. „Dat vergt jarenlang onderhandelen.” 

Er zitten meer grote projecten in het vat. Met het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de grootste klant van Siemens Nederland, loopt het rekeningrijdenproject nog, waar Siemens de kastjes voor wil leveren. Ook voor het veelbesproken Elektronisch Patiënten Dossier heeft Siemens plannen.

Daarnaast heeft Nederland een achterstand in te halen op met het gebruik van groene stroom, vindt Van der Touw. „Het percentage schone energie is hier in verhouding met Duitsland en Denemarken veel te laag.”

    • Marc Hijink