Taart bakken op schone schotel

Het is donker in Noorwegen. Je zou denken, Noren die niet anders weten, kunnen ermee leven dat in de winter de zon niet schijnt. Ik vroeg er naar in een klein stadje boven de poolgrens. „Kunnen jullie er wel tegen, zo lang zonder licht?” Antwoord: „Nee, we worden er depressief en gek van.” Een directeur van een visbedrijf liet me in zijn fileerderij een zaal zien, ingericht als wintersolarium voor eeuwig bruine filmsterren. Hij is bang dat zijn personeel wegtrekt naar het zuiden en hij de zaak moet sluiten. Elke dag kunnen zijn mensen zonnebaden onder zijn lampen en dat doen ze graag, tegen het winterchagrijn. Ze blijven.

In IJsland worden meer boeken gelezen, per inwoner, dan overal elders in de wereld. Wat moet je anders? Een wandelingetje buiten is er niet bij. Ingesneeuwde Noren moeten het ook binnenshuis rooien en aan het aanbod in supermarkten is goed te zien wat ze thuis veel doen. Ze bakken brood en taarten (en ze stoken drank, ander verhaal).

Er is voor Nederlandse particuliere culinairen een jaloersmakend groot aanbod van meel- en bloemsoorten. En een overvloed aan ingrediënten voor alle mogelijke taarten. En gereedschap natuurlijk.

Zeven jaar geleden kwam er in Noorwegen een nieuw keukengereedschap op de markt en dat hebben ze daar tot voor kort voor zichzelf weten te houden. Keukengerei, zo voor de hand liggend, dat de Noren zelf ook niet snappen dat het niet veel eerder is bedacht. Een taartvorm.

Men kent de springvorm. Een rond, tegenwoordig ook rechthoekig, bakblik met losse bodem waar een wand om vastgeklemd wordt. Als de taart gaar is, wordt de wand los geklikt. Meestal blijft het gebak daarbij gaaf, maar het staat nog wel op de blikken bodem waar het soms aan zit vastgebakken. Al bij het losmaken van de bodem vallen de feestdagen in duigen: taart stuk, moeder & kind in tranen, vader vertwijfeld.

Moderne springvormen hebben een anti-aanbakhuid op binnenwand en bodem. Kookwinkeliers juichen dat de Tefloncoating zo sterk is dat je de taart er op kunt aansnijden zonder de laag te beschadigen. Hij hoeft helemaal niet van de blikken bodem af. Maar dat moet ie wel! Een taart op een blikken schijf is armoe. Je houdt aan tafel ook je hoed niet op.

Noorwegen heeft al heel lang een porseleinfabriek, Porsgrund, gespecialiseerd in oersterk porselein. Het wordt bij 1400 graden gebakken, is geschikt voor gebruik in hete ovens en kan ook diepvriezen goed verdragen. Al toen de springvorm uitgevonden werd, hadden de Noren er een porseleinen bodem bij kunnen bedenken, maar ze kwamen er gewoon niet op. Pas in het begin van deze eeuw moet iemand van Porsgrund het licht gezien hebben. Of misschien was het een huisvrouw (m/v) die een briefje schreef.

In 2002 kwam een springvorm op de markt die wordt vastgeklemd op een porseleinen schaal. De schaal kan met de taart er op na het bakken zo op tafel. Hoe ernstig, maar tot dan ongewis, de behoefte aan deze combinatie was, blijkt uit een cijfer. In zes jaar tijd werden van deze bakvorm meer dan 400.000 exemplaren verkocht. Alleen in Noorwegen.

Pas sinds kort is de Bake it Easy van Porsgrund in Nederland. Hij werd ontdekt door een Zweedse die in Nederland een bedrijfje heeft, Scandinavic Essentials, dat nuttige spullen uit het noorden haalt. De Bake it Easy is te koop voor bijna 50 euro. Verkoopadressen (nog niet veel): www.scandicessentials.nl. Hij kan daar ook rechtstreeks worden besteld, voor wie donkeredagenlast heeft en zich snel op taarten storten wil.

Wouter Klootwijk

    • Wouter Klootwijk