Hang bordjes op

Het was een zootje op de toiletten van de Mississippi State University. Spreuken en tekeningen ontsierden de muren. En werden ze overgeschilderd, dan was het binnen korte tijd weer raak. Was daar niets aan te doen? Om dat te achterhalen, bedacht psycholoog Steuart Watson in de jaren negentig een prachtig toiletexperiment. In drie mannentoiletten in verschillende gebouwen op de campus verfde hij de muren. Vervolgens turfde hij elke dag hoeveel krabbels er waren bijgekomen. Elke letter en elk leesteken van een tekst telde afzonderlijk. En tekende iemand een simpel gezichtje, dan zette Watson vijf turfjes: voor de cirkel, de twee ogen, de neus en de mond. Gemiddeld kwamen er dagelijks in elk van de toiletten meer dan tachtig tekens bij.

Toen was het tijd om in te grijpen. Watson gaf de toiletten opnieuw een likje verf. Bovendien hing hij een bordje op met de volgende tekst:

‘Een plaatselijke dokter heeft aangegeven een bedrag te doneren aan de plaatselijke afdeling van United Way voor elke dag dat deze muur vrij is van teksten, tekeningen of andere markeringen. Uw hulp wordt zeer gewaardeerd bij het ondersteunen van United Way.’

Het bordje met de verwijzing naar de liefdadigheidsinstelling had een verbluffend effect. In de weken na de ingreep kwam er in geen enkel toilet een tekst of markering bij. Nergens! En zelfs toen het bordje weer was weggehaald, bleven de muren schoon. Mogelijk besloten de ‘toiletkunstenaars’ niet meer te krabbelen uit liefdadigheid. United Way kreeg immers een geldbedrag voor schone muren. Maar logischer is een andere verklaring: de daders dachten altijd dat niemand zich stoorde aan hun gekras. En nu lazen ze dat iemand schone muren zó belangrijk vond dat hij bereid was ervoor te betalen. Dat verhoogde de drempel om te gaan kliederen.

Een dure grap? Dat valt mee. De genoemde ‘plaatselijke dokter’ (Steuart Watson zelf) maakte aan het eind van het experiment het ‘genereuze’ bedrag van 5 cent per dag per toilet over aan United Way. En dat roept een nieuwe vraag op: zou het experiment even succesvol geweest zijn als de hoogte van het bedrag op het bordje had gestaan?

Rik Kuiper en Tonie Mudde

    • Tonie Mudde
    • Rik Kuiper