Deense voorzitter nergens meer te bekennen

Een dagelijks verslag van belangrijke ontwikkelingen op de klimaatconferentie in Kopenhagen.

Waar zijn de Denen? Het is een vraag die in het Bella Center in Kopenhagen, waar al een paar dagen de klok rond wordt gewerkt in een poging een klimaatakkoord in elkaar te zetten, regelmatig wordt gesteld. Ze zijn de afgelopen dagen steeds onzichtbaarder geworden. De Denen, lijkt het, hebben de klimaattop onderschat. Dat geldt zowel buiten als binnen het conferentiecentrum.

In het begin van de week was de chaos buiten het Bella Center enorm. Het duurde tot woensdag voordat politie en veiligheidsdiensten de logistiek onder controle hadden. Delegatieleden, waarnemers en journalisten stonden aanvankelijk uren buiten in de rij voor een toegangspas. Daarbij werd amper een onderscheid gemaakt tussen Amerikaanse senatoren en leden van milieugroepen – voor de Verenigde Naties is iedereen tenslotte gelijk. Sommige conferentiegangers moesten maandag aan het eind van de dag zelfs onverrichter zake vertrekken.

De metro, die handig dicht bij de ingang stopt, spuugde iedere paar minuten tientallen nieuwe klimaattopbezoekers uit. Maar die konden bij de toegang van het complex onmogelijk op tijd verwerkt worden. Om te voorkomen dat het uit de hand liep, werd het metrostation afgesloten. Waarna de treintjes zonder waarschuwing en tot verbijstering van veel delegatieleden gewoon doorreden naar het volgende station.

Dat was de buitenkant. Veel erger voor de top was het gestuntel van de Denen bij het leiden van het onderhandelingsproces. Eerst lekte een tekst uit die bedoeld was als een ontwerp voor een slotverklaring. Ontwikkelingslanden waren meteen razend. Ze wisten nergens van en verboden de Denen om ermee door te gaan. Typische arrogantie van de rijke landen, vonden ze. Dagenlang verziekte die tekst – die inhoudelijk verder geen enkele rol heeft gespeeld – de gesprekken. Een tweede poging van de Denen om een ontwerptekst te presenteren, werd met verbaal geweld door China de kop ingedrukt.

De tweede grote Deense blunder was de onaangekondigde wisseling van het leiderschap. Op zichzelf was het, met de komst van zoveel regeringsleiders, niet onlogisch om minister Connie Hedegaard te laten plaatsmaken voor premier Lars Løkke Rasmussen. Maar door de manier waarop het gebeurde werden vriend en vijand – en vooral vijand – totaal verrast.

Daarna zijn de Denen er niet meer in geslaagd om het initiatief naar zich toe te trekken. China en de VS namen de zaak over. Maar bij gebrek aan toenadering tussen die twee, waren anderen begonnen zich ermee te bemoeien. Vandaar dat de G20, op voorstel van onder anderen de Franse president Sarkozy en de Britse premier Brown, vannacht hebben gewerkt aan een slotverklaring.

Denemarken mocht de vergadering voorzitten.

    • Paul Luttikhuis