Charmeoffensief van Washington

Vandaag vervolgt majoor-generaal De Kruif zijn bezoek aan de Verenigde Staten.

De VS nodigen militaire leiders uit om Nederland over te halen in Uruzgan te blijven.

23-10-2008, Kamp Holland, Tarin Kowt, Uruzgan, Afghanistan. Pantservoertuig op Kamp Holland. Foto Bas Czerwinski Czerwinski, Bas

Op de meeste dagen van het jaar spreekt Nederland geen woordje mee in Washington. Maar dat is anders – iets anders – wanneer Nederlandse militaire leiders komen vertellen over hun ervaringen in Afghanistan. Dan gaan de deuren open.

Dat was deze week het geval voor majoor-generaal Mart de Kruif, die het afgelopen jaar het commando voerde over de NAVO-missie in het Afghaanse zuiden. Hij was welkom op het Witte Huis, hij bezocht speciaal gezant Richard Holbrooke, hij mag vandaag aanschuiven bij de machtige Democraat Carl Levin, voorzitter van de senaatscommissie voor Defensie.

Tussendoor stond De Kruif de Amerikaanse media op het Pentagon te woord, en verscheen hij gisteren voor een groepje gespecialiseerde medewerkers in de Senaat. Daar trad hij op met J. Alexander Thier (U.S. Institute of Peace), volgens het tijdschrift Foreign Policy een van de invloedrijkste Afghanistan-kenners in de Amerikaanse hoofdstad. „Dat wij hier vandaag een Nederlandse generaal hebben is van belang”, zei Thier met een kwinkslag. „Het betekent dat de NAVO functioneert.”

De warme ontvangst van de generaal was dan ook een onmiskenbaar signaal aan Nederland. Vergeleken met eerdere Amerikaanse regeringen speelt de Obama-regering geschillen niet openlijk uit. Maar de afgelopen weken lieten Witte Huis-medewerkers off the record weten dat er kosten verbonden zijn aan een Nederlands ‘neen’ inzake Afghanistan. Zo zeggen ze dat een nieuwe uitnodiging voor de G20 dan wel uit zal blijven.

De Kruif was zich scherp bewust van zijn precaire positie toen hij gisteren in de Senaat verscheen. Hij is een verklaard aanhanger van de troepenversterkingen die Obama onlangs aankondigde , maar houdt zich op de vlakte over de Haagse aarzelingen om de Afghaanse missie na zomer 2010 te continueren.

„We hebben 17 landen in het zuiden”, zei hij. „Er zijn landen die vertrekken, er zijn landen die hun bijdrage vergroten. Uiteindelijk is voor mij van belang dat we onze algehele slagkracht vergroten, militair en civiel. Dus ik kijk hiernaar als een NAVO-commandant. Wat Nederland gaat doen is aan Nederland.”

Sommige leden van het gezelschap in de Senaat bleken goed op de hoogte van Nederlandse gevoeligheden. Een vertegenwoordiger van de Afghaanse ambassade in Washington citeerde uit een recent bericht in De Telegraaf: klopt het dat Nederland van plan is zijn troepen naar het noordelijke Kunduz te verplaatsen?

De Kruif ontweek het thema zo charmant mogelijk. Liever sprak hij over het gebrek aan openbare dienstverlening in Kandahar, of de problemen met de broer van president Karzai. Maar uiteindelijk kon hij niet om het thema van de Nederlandse militaire aanwezigheid heen.

En hij hield nadrukkelijk de mogelijkheid open dat Nederland blijft. „De officiële positie van de Nederlandse regering is niet dat zij de troepen terugtrekken maar ophouden een leidende natie in het zuiden te zijn in 2010”, zei hij. „Ze onderzoeken nu diverse opties. Moeten we Afghanistan verlaten? Moeten we ons verplaatsen naar een andere locatie? Of moeten we blijven?”

In een toelichting na afloop zei hij dat het hem vooral om het behoud van opgedane kennis in Uruzgan gaat. „Als je stopt, gaat er heel veel verloren. En zal het erg veel tijd kosten om die kennis over te dragen.”

Zo proberen de Amerikanen Nederland alsnog in hun tent te lokken: door in hun hoofdstad Nederlanders uit de nodigen die argumenten aandragen voor continuering van de Nederlandse missie. Spiegeldiplomatie.

Ook J. Alexander Thier beheerst dat spel. Hij bepleitte de laatste maanden de extra troepenzendingen waarvoor Obama uiteindelijk koos, al blijft hij beducht of er genoeg solidariteit met Afghanistan zal zijn op de lange termijn.

Vorige maand was hij nog bij de Amerikaanse commandant generaal McCrystal op bezoek. Een vertrek van Nederland zou volgens hem niet goed zijn voor de militaire operatie in Afghanistan. Maar het draait uiteindelijk om het Nederlandse zelfbeeld, zei hij enkele uren na het „zeer interessante” optreden van De Kruif.

„Wil Nederland het land zijn waarvan de Talibaan zegt: die hebben we er uitgejaagd? Is het moreel juist om af te haken, juist nu zo veel landen zich inzetten dat we het land ten goede keren? Vind je het akkoord dat de Talibaan Afghanistan weer overnemen?”