Burgers zijn hier tegen

Het verbod op de gevechten maakt een kans, omdat Catalanen steeds opstandiger worden tegen de staat Spanje.

En vooral omdat stierenvechten uit de gratie raakt.

Spanish bullfighter Jose Tomas makes a pass during a bullfight at the Monumental Bullring in Barcelona September 27, 2009. REUTERS/Marti Fradera (SPAIN ANIMALS SOCIETY) REUTERS

Het seizoen voor stierenvechten in Spanje is al maanden ten einde, maar in de publieke arena laait de discussie erover dezer dagen juist op. Directe aanleiding is een mogelijk verbod op stierengevechten in Catalonië. Vandaag stemt het regioparlement daarover, in eerste aanleg.

De aficionados vrezen serieus dat hun stierengevecht hen mede wordt afgepakt omdat het doorgaat voor Spanjes Fiesta Nacional. Behalve de gebruikelijke argumenten over schending van het dierenwelzijn, zo klagen deze liefhebbers, zullen vandaag namelijk ook Catalaans-nationalistische sentimenten een hoofdrol spelen. „Naast idealisme bestaat er een mate van politiek-tactische berekening”, zegt Luis Corrales, van het ‘Platform voor de promotie en verspreiding van het stierenfeest’.

Wat hij bedoelt, is dat een verbod meer kans maakt nu een deel van de Catalanen steeds opstandiger is richting de centrale staat. Zij zijn boos dat een nieuw statuut, dat de regio nog meer autonomie moet geven, al drie jaar wordt opgehouden door een politiek zeer verdeeld Constitutioneel Hof in Madrid. Mede in reactie hierop tuigde Catalonië zich recentelijk op met allerlei nieuwe ‘nationale symbolen’, zoals een eigen voetbalelftal (getraind door Johan Cruijff) en een folkloristische dans (de sardana).

Voor de ‘typisch’ Spaanse stier lijkt nu geen plek meer te zijn. De Osborne-stier – de metershoge reclameborden voor sherry die uitgroeiden tot nationaal symbool – is in de regio al uitgeroeid. In 2007 zaagde een Catalaanse actiegroep de laatste om. En een paar jaar eerder stelden lokale politici voor om de verkoop van stierenpoppetjes te verbieden in Catalaanse souvenirwinkels. Tevergeefs.

De dierenrechtenactivisten, die het verbod via een wetgevend burgerinitiatief voorstelden, ontkennen dat zulke motieven een rol spelen. „Doordat we dichter bij de rest van Europa staan, hebben Catalanen eerder de wind van verandering opgepikt”, zegt Enric Gallego van Plataforma Prou! vanuit Barcelona. Catalonië zou bovendien niet de eerste zijn. Op de Canarische Eilanden werden de corridas twintig jaar geleden al verboden.

Uit peilingen die enquêteur Gallup sinds begin jaren zeventig in Spanje houdt, blijkt dat het stierengevecht onverbiddelijk uit de gratie raakt. In 1971 zei nog 55 procent interesse te koesteren, tegenover 43 procent die dat niet deed. Inmiddels ligt dat anders. In 2006 was nog slechts 27 procent geïnteresseerd, 72 procent kan het stierenvechten niet boeien. De gemiddelde aficionado, blijkt verder uit het onderzoek, stemt vaker rechts dan links, en is vaker man dan vrouw. En vooral wordt hij steeds ouder.

In Catalonië is stierenvechten nog minder populair dan in andere delen van het land. „De praktijk kan hier alleen dankzij subsidies overleven”, zegt Gallego. En de tribunes van de enige nog operationele arena, La Monumental in Barcelona, worden vaak voor de helft gevuld door toeristen, zegt hij. „Van wie velen getraumatiseerd naar buiten komen.”

Luis Corrales van het Platform voor het Stierenfeest beaamt dat hij en zijn medestanders een minderheid vormen. „Maar het is Catalanen niet eigen geen respect voor minderheden te hebben.” Bovendien, zegt hij, is het de meerderheid van de bevolking om het even of er stierengevechten worden gehouden. „Een minderheid probeert hier een andere minderheid haar rechten te ontnemen.”

De uitkomst van de stemming vandaag is niet te voorspellen. De twee grootste regionale partijen beschouwen het verbod als een gewetenskwestie. Zij hebben de gebruikelijke fractiediscipline voor hun afgevaardigden daarom opgeheven. Mocht het burgerinitiatief aangenomen worden, dan wordt het vervolgens in een commissie behandeld, daarna wordt plenair gestemd.

Zowel Corrales als Gallego gaat ervan uit dat het wetgevend proces na een ‘ja’ in elk geval nog vier maanden duurt. Traditioneel begint het stierenseizoen in Catalonië rond de Goede Week, volgend jaar begin april. Volgens Gallego wordt het dus spannend of een eventueel verbod al voor de seizoensopening in werking kan treden. Voor Corrales is dat niet aan de orde: het seizoen kan hoe dan ook beginnen. „Er zijn geen precedenten, maar het seizoen kan natuurlijk niet halverwege stilgelegd worden.”

    • Merijn de Waal