Zonder zijwieltjes

Autobedrijf Honda bedacht een eenwielfiets die vanzelf overeind blijft. En meer voor fietsen voor beginners: een wiel in het wiel.

Wat is de veiligste manier om de fietsen over een weg vol kuilen en kiezelstenen? Er is wat voor te zeggen om zo hard mogelijk door te fietsen. Een fiets is immers stabieler naarmate de wielen harder draaien. Gyrobike, een bedrijf in San Francisco, heeft een wiel ontwikkeld voor kinderfietsjes dat hard draait, óók als het fietsje zelf niet hard rijdt. Vallen wordt zo een stuk moeilijker.

Het wiel van Gyrobike is geniaal in zijn eenvoud. Binnen in het fietswiel zit een tweede wiel dat ronddraait, of de fiets zelf rijdt of niet. Als je zo’n wiel losmaakt en rechtop op straat zet, zakt het tergend langzaam opzij. Het inwendige wiel blijft draaien door een elektromotor en een accu. Er kunnen drie snelheden – niveaus van stabiliteit – worden gekozen. Het wiel van Gyrobike is deze maand in Amerika op de markt gekomen en kost 100 dollar.

Het is vrij ouderwets om nog zelf je evenwicht te bewaren. In de toekomst zullen we dit voor ons laten doen. De Japanse autofabrikant Honda bracht dit jaar de U3-X uit, een computergestuurde eenwieler. Uiterlijk lijkt hij op de eenwielers waar acrobaten toeren op uithalen.

De U3-X blijft uit zichzelf overeind (als hij aanstaat), of er iemand opzit of niet. Als je hem met rust laat, staat hij als een huis. Heen en weer bewegen om het evenwicht te bewaren, zoals een eenwielrijder doet, is niet nodig. Dat komt niet door inwendige vliegwielen, maar door bewegingssensoren en computergestuurde elektromotoren, die de kleinste verstoring van het evenwicht direct corrigeren.

In zijn weggedrag lijkt de U3-X op de Segway, het grasmaaierachtige voertuig waarbij je, simpel gezegd, staat op een plankje tussen twee wielen met een soort stuur in je handen. Een Segway gaat voorwaarts als je naar voren leunt en remt als je naar achteren hangt. De eenwieler van Honda doet dat evenzo.

Het verrassende is dat hij ook zijwaarts kan bewegen. Het wiel van de U3-X blijkt te bestaan uit een ketting van wieltjes die in de dwarsrichting kunnen draaien. Dus als je op een U3-X zit en naar opzij leunt, ga je die kant op. Het menselijk brein heeft moeite deze beweging – loodrecht op de normale draairichting van het wiel – als ‘rijden’ te zien. Daardoor ziet het eruit of de berijder zweeft, en zo voelt het waarschijnlijk ook.

De maximumsnelheid is 6 kilometer per uur en hij kan een uur rijden op een volle accu. Of de U3-X op de markt komt is niet bekend, laat staan voor welke prijs. Maar iedereen die hem heeft gezien, wil ’m hebben.

Herbert Blankesteijn

    • Herbert Blankesteijn