Minister vreest nare beelden van ruiming

Drachtige geiten en schapen op met Q-koorts besmette bedrijven, en ook mannetjesdieren waarmee wordt gefokt, worden met een dodelijke injectie ter plekke afgemaakt. Minister Verburg (Landbouw, CDA) had aanvankelijk gepleit voor vervoer naar het slachthuis omdat ze mediabeelden van „zwangere dode geiten in een grijper” wilde voorkomen.

Aangrijpende journaalbeelden of krantenfoto’s kunnen het maatschappelijke draagvlak voor ruiming verminderen. Bij de crisis rond de varkenspest in 1997 verbood het ministerie van Landbouw daarom de aanwezigheid van journalisten bij het doden van varkens in de stallen. De Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) spande een kort geding aan, omdat de beroepsvereniging een mediaverbod vond indruisen tegen de persvrijheid. Het ministerie moest het verbod intrekken. De rechtbank ging ervan uit dat de pers de ethische normen niet zou overschrijden en aanwijzigingen van dierenartsen en veehouders zou opvolgen.

„Het ethische argument van onsmakelijkheid werd door de rechter afgedaan”, zegt Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ, die de casus vaak gebruikt in colleges. De beelden van dode varkens in de grijper van een vrachtwagen staan nog altijd op het netvlies van media-ethicus Huub Evers, verbonden aan de Fontys Hogescholen. Hij vindt het onverstandig om journalisten op afstand te houden. Door het afschermen creëer je een wild circuit van geruchten, aldus Evers. Dan kan het idee ontstaan dat de ruimingen wreder zijn dan in werkelijkheid het geval is. „Als je wilt dat de samenleving een reëel beeld krijgt, dan kun je beter openheid van zaken geven.”