Jingle bell jingle bell voor postman Frank

Mooi beeld voor een nostalgisch-gelikte reclamecampagne.

De postbode ploetert op zijn fiets door de sneeuwstorm, de rode posttas vol kerstkaarten op zijn rug. Weer of geen weer, de post wordt altijd bezorgd. Overal in het land. De mensen zitten thuis bij het knappend haardvuur en horen het vertrouwde geluid van de brief die op de deurmat ploft.

Maar de postbezorging is aan onstuitbare veranderingen onderhevig. Vroeger bestond het Staatsbedrijf der PTT. Wat betekenden die letters? Eén T stond voor ‘telegraaf’. Wie niet weet wat dat is, zoekt het op internet. De andere T van ‘telefonie’ door een koperen kabel gaat tegenwoordig draadloos of via glasvezel. De P van ‘post’ ontkomt niet aan de digitale revolutie. E-mail is geen anglicisme, het staat voor een andere tijd.

Tegenwoordig heet de postdivisie TNT Post.

De Europese Unie heeft het niet begrepen op nationale monopolies. Al jaren is de EU bezig om de nationaal afgeschermde postmarkten open te wrikken. Toen Duitsland met een beroep op het Reinheitsgebot bier van Heineken en Grolsch van de Duitse markt trachtte te weren, mocht dat niet van de EU.

De interne markt is er niet alleen voor goederen, ook voor diensten. De EU is in hoge mate een service economy. Die stopt niet bij de opgeheven grensposten. Dus gaan onder druk van Brussel de Europese postmarkten geleidelijk open en veranderen voormalige staatsbedrijven in geprivatiseerde concerns die concurrentie moeten toestaan.

Er zijn nieuwkomers op de Nederlandse markt gekomen – naast TNT Post zijn Sandd, Selekt Mail en VSP toegelaten als commerciële postbodes. Brievenbestellers zijn logistieke distributiespecialisten geworden.

Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Grootste problemen doen zich voor bij de afslanking van het personeelsbestand van TNT en de arbeidsvoorwaarden van de nieuwkomers. De concurrentie gaat via het loonzakje.

Staatssecretaris Frank Heemskerk (Economische Zaken, PvdA) is verantwoordelijk voor de Nederlandse postliberalisatie. Hij heeft niet alleen te maken met werknemersprotest tegen baanverlies en tegen stukloon dat niet in CAO’s is geregeld. Er azen sinds kort twee opkoopfondsen op TNT Post.

Heemskerk reageert laconiek, maar waarschuwt wel. „We kijken scherp of er geen trucs worden uitgehaald en een bedrijf wordt leeg gevreten zoals je bij PCM hebt gezien”, zegt hij vandaag in Het Financieele Dagblad. PCM is de oude naam van de uitgever van deze krant.

Heemskerk heeft één troef: de postbode belt altijd twee keer.

Roel Janssen

    • Roel Janssen