'Economie weegt te zwaar'

Contra

Q-koorts is voor Kamerlid Henk van Gerven (SP) reden voor een debat over de intensieve veehouderij.

„De Q-koorts laat zien dat het tijd is voor een fundamentele herbezinning op de intensieve veeteelt in Nederland. Is dat nog wel verantwoord in een land zo dicht bevolkt als het onze”, vraagt Henk van Gerven (54) zich af. Hij is voormalig huisarts en voert sinds 2006 namens de Socialistische Partij in de Tweede Kamer onder andere het woord over volksgezondheid.

Komt de kabinetsbeslissing om geiten te ruimen die Q-koorts kunnen verspreiden nog op tijd?

„Deze ingreep was onontkoombaar. Het is alleen wrang dat de beslissing zo laat komt. Vooral voor de betrokken boeren. Zeker als je weet dat dit probleem veel kleiner geweest was als we in een eerder stadium hadden besloten om geiten niet meer te laten dekken. Het risico op besmetting doet zich immer voor bij een abortus. Dan wordt de bacterie op grote schaal verspreid.

„Ook eerder ingrijpen had het probleem kunnen voorkomen. In 2007 waren er 170 gevallen van Q-koorts geregistreerd. Vorig jaar waren dat 1.000 gevallen.”

Vervolg Contra: pagina 3

‘Bank eist schaalvergroting’

„Als we toen hadden ingegrepen, hadden we veel besmettingen bij mens en dier kunnen voorkomen. Bovendien zijn nu waarschijnlijk bedrijven over het hele land besmet vanwege transport van geiten. De paradox is dat men nu zo hard ingrijpt omdat men in eerste instantie het economische belang boven het belang van de volksgezondheid heeft gesteld.”

Is het gevolg van deze maatregel niet dat er een landbouwsector wordt weggevaagd?

„Dit heeft dramatische gevolgen voor de betrokken boeren. Vergeet niet dat een aantal van hen zijn overgestapt naar geiten omdat ze een aantal jaren geleden als gevolg van de varkenspest ook al een keer geruimd zijn. Veel boeren worden financieel hard getroffen. En voor veel van hen geldt dat zij zelf helemaal niet graag zo’n groot bedrijf wilden hebben. Maar de schaalvergroting van de veehouderij is voor veel boeren helemaal geen keuze, dat moet van de bank. Ik ken een boer van 28 die 2.500 geiten heeft omdat dat een voorwaarde was van de bank voor financiering. Hij had er liever 800 gehad. Nu moet zijn bedrijf geruimd worden en blijft hij achter met een schuld van meer dan een miljoen.”

U wilt een fundamentele herbezinning op de intensieve veehouderij in Nederland. Waarom eigenlijk?

„We zijn de afgelopen jaren van de ene in de andere epidemie terechtgekomen. We hebben de gekkekoeienziekte gehad, de varkenspast, mond en klauwzeer, de vogelgriep bij kippen. Telkens ging het daarbij vooral om de economische gevolgen van een grote epidemie voor de sector. Nu wordt duidelijk dat het niet alleen om financiële belangen gaat maar ook om het belang van de volksgezondheid.

„Dat lijkt me iets om bij stil te staan. Past de intensieve vorm van veeteelt die we in Nederland kennen nog wel ons zeer dichtbevolkte land? Die vraag moet worden gesteld. De economische belangen moet je daarbij natuurlijk mee laten wegen.

„De landbouw heeft bestaansrecht, ook in Nederland. Maar de leidraad moet de gezondheid van mens en dier zijn. We moeten af van de economische wetmatigheden die deze discussie hebben gedomineerd.”

    • Jan Meeus