Bij sneeuw geen trein

Op kerstkaarten is geen plaats voor treinen of auto’s. Al dat staal zou de romantische rust van het vriendelijke kerkklokje en de familiaire idylle tegen de achtergrond van een wit besneeuwd landschap maar verstoren. Een arreslee is voor een kerstkaart het toppunt van dynamiek.

Vanmorgen leek Nederland, na een nachtje milde sneeuwval, op zo’n rustiek plaatje uit de school van Anton Pieck. Zelfs langs snelwegen en spoorlijnen was weinig beweging waar te nemen. Op de wegen stonden de auto’s stil in een file die in totaal 675 kilometer lang was, zo’n twee keer zo lang als de afstand tussen Vlissingen en Delfzijl en drie keer zo lang als normaal tijdens de ochtendspits op een donderdag in december. Op het spoor reden aanzienlijk minder treinen dan de zondag weer eens vernieuwde, en volgens de NS ook verbeterde, dienstregeling beloofde. Vertrouwde beelden.

Op de stations werd de reiziger intussen overspoeld met de vertrouwde kakofonie van intercomstemmen. Fantasierijk waren de mededelingen overigens zelden. Voor het Britse soort smoezen – zoals „verkeerde sneeuw”, „gladde regen” of een „das die schakelkast heeft kapot geknaagd” – mist de Nederlandse volksaard nu eenmaal het benodigde ironische temperament. De mededelingen beperkten zich vooral tot nuchtere maar verwarrende berichten over wisselstoringen, uitgevallen treinen, wisselende vertrektijden en gewijzigde perrons. Het personeel van de NS probeerde er het beste van te maken door de eerste klas open te stellen voor alle reizigers. Want „nood breekt wet”.

Nood breekt inderdaad wet. Maar hoe hoog was de nood en, vooral, hoe onverwachts diende die nood zich aan? De sneeuw was absoluut geen pak. En keurig aangekondigd ook nog. Vorige week zaterdag stond in deze krant al: „alle gegevens wijzen op behoorlijk winters weer de komende week”. Deze prognose werd sindsdien herhaald, tot aan het Journaal van gisteren. De voorbereiding op winters weer had dus wel vijf dagen kunnen duren. Maar deze periode bleek toch weer te krap.

Daarmee toonden vooral de autoriteiten langs het spoor, die zich er in hun reclame op beroemen dat ze het ecologisch verantwoorde antwoord op de auto zijn, aan dat ze tradities hoog in het vaandel houden. Bij het minste of geringste staat de boel stil, maar we handelen alle klachten wel keurig via de digitale helpdesk af, dus daarover geen klachten graag.

Er zijn landen waar het treinverkeer gewoon op orde blijft als het sneeuwt of vriest. Toegegeven, dat zijn in Nederlandse ogen vaak wat achtergebleven oorden waar het spoorwegnet minder druk wordt bereden. Maar anderzijds pleegt het in die landen, waar treinen namen hebben als ‘De Rode Pijl’, wel wat steviger te sneeuwen en te vriezen.

Zo zien de NS het niet. Want het „spoor heeft het niet slecht gedaan, ondanks het winterweer”, aldus een woordvoerder. Winterweer? In de week van de première van een speelfilm over de Elfstedentocht in de winter van 1963? Nog even en de NS gaan een min 5 al Siberische koude noemen.

Wat te doen? Niets.