Van Gaal: 'Democratie is charme van sportgala'

Zijn Epke Zonderland en Marianne Vos wel de beste sporters van het jaar 2009? Er zijn twijfels. Een andere opzet van het Sportgala moet de groeiende onvrede wegnemen.

De opzet van het Sportgala wordt veranderd. Dat hebben sportkoepel NOC*NSF en zendgemachtigde NOS als organisatoren afgelopen zomer al afgesproken. Of de criticasters, met oud-zwemmer Pieter van den Hoogenband en dressuuramazone Anky van Grunsven als voornaamste exponenten, hun zin krijgen, staat allerminst vast. Zij propageren een vakjury in plaats van een stemming om te voorkomen dat de populariteit het wint van de prestatie. Maar er gaan ook stemmen op om de democratie te handhaven.

Het leek tien jaar geleden bij de opzet van het sportgala zo’n goed idee: de sporters in de zaal tijdens een live-uitzending op tv zelf laten bepalen wie sportman, sportvrouw en sportploeg van het jaar worden. Zij delen tenslotte het gevoel van de arena. Dat bleek in zekere mate een misvatting, want elk jaar was er wel een uitkomst waarvan de objectiviteit in twijfel werd getrokken. En daarmee groeide de onvrede.

Een veelgehoorde opvatting is dat zwemster Inge de Bruijn vaker dan één keer uitverkozen had moeten worden. Maar zij zou het in olympische jaren in populariteit hebben afgelegd tegen wielrenster Leontien van Moorsel. De voetballers van Feyenoord voelden zich in 2002 als UEFA-Cupwinnaar gepasseerd toen het titelloze turnteam tot beste sportploeg werd gekozen. En Van Grunsven was vorig jaar verontwaardigd toen bleek dat zelfs haar derde olympische titel op rij lager werd gewaardeerd dan één gouden plak van wielrenster Marianne Vos.

En ook dit jaar werden er weer wenkbrauwen gefronst. Was de tweede plaats bij het WK turnen van rekspecialist Epke Zonderland meer waard dat één Europese en drie wereldtitels van schaatser Sven Kramer? Daar valt objectief best wat op af te dingen. En moet de wereldtitel veldrijden van Marianne Vos hoger worden aangeslagen dan de wereldtitel judo van Marhinde Verkerk? Er zijn argumenten die die uitkomsten betwisten. Met de keus voor de estafettezwemsters als sportploeg van het jaar viel te leven, al was er onvrede over de absentie onder de genomineerden van Lobke Berkhout en Lisa Westerhof, de wereldkampioenen zeilen.

Eigenlijk was er alleen consensus over de keuze voor Louis van Gaal als coach van het jaar. Maar de man die AZ landskampioen maakte, zou er geen moeite mee hebben gehad als Vera Pauw was gekozen. Hij had op haar gestemd, zei hij. Als blijk van waardering schonk hij zijn bloemen aan „de vrouw die in Nederland het vrouwenvoetbal op de kaart heeft gezet”.

En Van Gaal zou Van Gaal niet zijn als hij geen mening over een format voor het sportgala heeft. Van hem moet de stemming blijven, want „het is speciaal, zoals in mijn geval, door andere coaches te worden gekozen”. De verkiezing zou volgens de trainer van Bayern München zuiverder zijn als alle sporters vooraf een prestatielijst van de genomineerden krijgen, zodat zij in alle rust hun keus kunnen bepalen om bij binnenkomst hun stem uit te brengen. Daarmee voorkom je volgens Van Gaal beïnvloeding door de sfeer in de zaal of door inleidende filmpjes. „Maar de democratie moet je niet afschaffen. Dat vind ik nu juist de charme van het sportgala.”

Daar dacht de verslagen Kramer iets anders over. Van de schaatser mag het idee van zijn grote voorbeeld Van den Hoogenband om een vakjury van oud-sporters in te stellen, worden overgenomen. Waarmee hij niet zijn nederlaag ten opzichte van provinciegenoot Zonderland wilde goedpraten. Kramer heet slecht tegen zijn verlies te kunnen? „Maar niet bij een sportverkiezing”, beweerde hij. „Omdat ik het niet in eigen hand heb. Dat is bij schaatswedstrijden wel het geval.”

Tot gehandicapte sporter van het jaar werd triatlete Monique van der Vorst gekozen. Zij werd dit jaar Europees kampioen en won de Ironman op Hawaï.

    • Henk Stouwdam