Top nu in volle gang, China en VS botsen

Een dagelijks verslag van belangrijke ontwikkelingen op de klimaatconferentie in Kopenhagen.

Former U.S. Vice President Al Gore delivers a speech at the Bella Centre during the United Nations Climate Change Conference in Copenhagen on December 15, 2009. The UN's climate conference was deadlocked on December 15 on the key issues, with a new draft text lacking any figures on targets for limiting global warming, as world leaders raised the pressure for results. AFP PHOTO DDP/ AXEL SCHMIDT GERMANY OUT AFP

Climate change doesn’t exist, you liars – klimaatverandering bestaat niet, stelletje leugenaars. Deze boodschap stond op een klein briefje dat op de muur van een wc in het Bella Center in Kopenhagen was geplakt – na een uur was het papiertje al weer weg.

Veel gelijkgestemden zal de auteur onder de vijftienduizend aanwezigen – meer mogen er niet in – niet tegenkomen. Niemand hier is op dit moment erg geïnteresseerd in de vraag of het klimaat nu wel of niet verandert. Wat hen bezighoudt, is hoe ze de komende 48 uur de vele losse eindjes van een klimaatakkoord kunnen afhechten. Want als vrijdag de regeringsleiders gaan meepraten, moet zo’n akkoord in zicht zijn.

Daarom heeft conferentievoorzitter Connie Hedegaard vanmiddag plaatsgemaakt voor premier Lars Løkke Rasmussen. Hedegaard, die na deze klus EU-commissaris voor Milieu wordt, blijft wel op de achtergrond meedoen.

Hoewel nooit is uitgesloten dat ze zou worden vervangen, kwam de aankondiging toch als een verrassing. In ontwikkelingslanden is het vertrouwen in Rasmussen niet groot, sinds vorige week een zwakke ontwerpslotverklaring werd gelekt, waarover arme landen zeer verontwaardigd waren.

Gisteravond, toen het ministeriële overleg met grote woorden officieel begon, was van de wisseling nog niets te merken. VN-chef Ban Ki-moon vond dat we „op een beslissend moment in de geschiedenis” zijn aangekomen. Rasmussen zei „dat politici de kans krijgen om de planeet op een nieuwe koers te zetten” en Hedegaard riep iedereen op „geschiedenis te schrijven”. Succes ligt voor het oprapen, zei ze, net als falen.

Die twee liggen nu dicht bij elkaar. Vooral de VS en China, de twee grootste klimaatvervuilers ter wereld, zijn zich daarvan bewust. Beide vrezen na afloop de schuld te krijgen van een mislukking. Terwijl hun toponderhandelaars Todd Stern en Xie Zhenhua gisteren achter gesloten deuren hun zoveelste bilaterale sessie hadden, bestookten delegatieleden in de wandelgangen de pers met kritiek op de ander.

„China en andere ontwikkelingslanden weigeren om emissiereducties door een buitenstaander te laten controleren”, zei iemand van de Amerikaanse delegatie, die niet met name genoemd wilde worden „omdat het allemaal zo gevoelig ligt”. Dan zijn Chinese beloftes niets waard, zei hij. China zou groot financieel voordeel kunnen halen uit een klimaatakkoord, als westerse bedrijven hun heil in China zoeken waar het uitstoten van broeikasgassen goedkoper is. De VS zullen daarop reageren met handelsrestricties op vervuilende producten, zei het delegatielid. China is daar fel tegen. „We blijven ons verzetten tegen elke poging om handelsbarrières op te werpen onder het mom van milieubescherming”, zei de Chinese klimaatgezant Yu Qingtai tegen persbureau Bloomberg.

Als ontwikkelingslanden transparant zijn over hun emissiereducties, dan moeten westerse landen dat zijn over waar zij het geld vandaan halen om klimaatbeleid in arme landen te financieren, zei oud-vicepresident Al Gore gisteren in een lezing. Waar het aan schort, is onderling vertrouwen.

    • Paul Luttikhuis