Ironische blik op omgeving

Fotograaf Larry Sultan gebruikte zijn ouders als symbool voor het naoorlogse Amerika. Hij had een directe, harde stijl.

„Merkwaardig toch dat hij er op iedere foto ouder uitziet dan ik eruit zie als ik zo oud ben als hij”, schreef de Amerikaanse fotograaf Larry Sultan in het begin van zijn boek Pictures from Home (1992) over zijn vader Irvin. Jarenlang had Sultan zijn ouders met de camera gevolgd in hun Californische buitenwijk. Genadeloos had hij hun gezapige leven vastgelegd in felrealistische foto’s: vader die luiert bij het zwembad of golf speelt op het hoogpolige tapijt van de woonkamer. Moeder – gefacelift en nog altijd slank – die in de keuken een kalkoen bereidt. En dat ene, fraaie portret van zijn vader, Dad on Bed, van een man strak in pak op de rand van het bed die een tergend uitgebluste indruk maakt. Nu blijkt dat Larry Sultan nooit meer de leeftijd zal bereiken die zijn vader toen had. Hij overleed afgelopen zondag in zijn woonplaats Greenbrae in Californië aan de gevolgen van kanker, op 63-jarige leeftijd.

Met zijn directe stijl, zijn harde kleurgebruik en persoonlijke onderwerpkeuze was Sultan van grote invloed op de generatie fotografen na hem. Al lang voor Richard Billingham koos hij zijn eigen familie als studieobject. En ver voor Martin Parr bevroeg hij het auteurschap van fotografie door met gevonden beelden te werken. Zijn eerste boek Evidence (1977) bestond uit documentaire foto’s die hij uit beeldbanken van bedrijven en instanties had geplunderd.

Sultan was geboren in Brooklyn, maar groeide op in de San Fernando Valley in Californië. Zijn vader was een vertegenwoordiger die zich opwerkte tot onderdirecteur van de scheermesjesfabriek Schick, zijn moeder een huisvrouw die op latere leeftijd carrière maakte als makelaar. De Sultans stonden, met hun gestage stijging op de sociale ladder, symbool voor het naoorlogse Amerika. Dat begreep Sultan goed toen hij begin jaren tachtig zijn ouders begon te volgen in een project dat tien jaar zou duren.

In 2004 verscheen het fotoboek The Valley, waarvoor Sultan een minder gezapige kant van het leven in de San Fernando Valley vastlegde. Hij bezocht de talloze sets voor pornofilms die ook in de villa’s van suburbia te vinden zijn. En ook uit deze foto’s sprak de ironische blik waarmee Sultan zijn omgeving bekeek. Porno was in zijn ogen vooral iets lamlendigs.

    • Sandra Smallenburg