Gevangen uit Guantánamo naar Amerika

De Amerikaanse president Barack Obama heeft gisteren een belangrijke stap gezet voor de sluiting van Guantánamo Bay. Maar er blijven grote obstakels voor het definitief opdoeken van de omstreden gevangenis voor terreurverdachten in Cuba.

Obama maakte bekend dat de regering een gevangenis gaat kopen in de staat Illinois – waar Obama senator was voor hij president werd – om daar gedetineerden uit Guantánamo onder te brengen . Obama heeft beloofd het omstreden gevangenkamp te sluiten, waar de meeste gedetineerden jaren vastzitten zonder enige vorm van proces. In Guantánamo zitten nog zo’n 210 gevangenen.

De gevangenis in Illinois, in het plaatsje Thompson op circa 150 kilometer van Chicago, staat nu voor een deel leeg. Onduidelijk is nog hoeveel gevangenen van Guantánamo naar Illinois zullen worden overgebracht. Amerikaanse media melden dat het om 35 tot 90 gedetineerden gaat, maar dat is niet bevestigd. Zij zullen naast de gewone gevangenen vastzitten. De gevangenis in Illinois zal worden gemoderniseerd, zodat die de strengst beveiligde in het land wordt.

In de VS ligt de overdracht van Guantánamo-gevangenen naar Amerikaanse bodem gevoelig. Sommige Amerikanen vrezen dat terroristen kunnen ontsnappen of, als ze vrijkomen, zich vrijelijk kunnen bewegen in de VS. De Republikeinse partij heeft Obama’s stap scherp bekritiseerd. Mitch McConnel, leider van de Republikeinen in de Senaat, zei gisteren dat het Congres „het overbrengen van terroristen naar Amerikaanse bodem al heeft verworpen”.

Ook mensenrechtenorganisaties zijn kritisch over de verplaatsing van de gevangenen naar Illinois. Amnesty International zei vandaag in een verklaring dat „het enige wat president Obama met deze actie doet, is het veranderen van de postcode van Guantánamo”.

Het belangrijkste probleem voor Obama blijft de berechting van de gevangenen. Dat gebeurde onder de Bush-regering voor militaire tribunalen, die onder meer omstreden waren doordat bewijs werd gebruikt dat door spionagediensten met gebruik van marteling zou zijn verkregen. Obama beloofde tijdens zijn verkiezingscampagne hieraan een eind te maken, maar moest bakzeil halen. Plannen om verdachten te berechten voor militaire tribunalen in de VS stuitten op veel weerstand, zowel bij de Republikeinen als bij Democraten. Obama heeft bij zijn aantreden in januari gezegd Guantánamo binnen een jaar te sluiten. Vorige maand zei hij dat die deadline niet wordt gehaald. (AP)