Collectie Peter Stuyvesant wordt geveild

De Peter Stuyvesant Collectie wordt definitief geveild. Dat is vandaag bekendgemaakt door Eigenaar British American Tobacco en veilinghuis Sotheby’s.

Volgens Mark Grol van Sotheby’s gaat het om de grootste collectie moderne kunst die ooit in Nederland is geveild. Hij schat de totale opbrengst op 4 tot 4,5 miljoen euro. De eerste veiling van 163 werken uit de „kerncollectie” vindt plaats op 8 maart in Amsterdam. Aangeboden worden onder meer schilderijen van Karel Appel, Jan Schoonhoven, Mike Kelley, Martin Kippenberger en Robert Mangold. Topstuk, met een geschatte opbrengst van 250.000 tot 350.000 euro, is een groot kleurig Nana-beeld van Niki de Saint Phalle.

De Peter Stuyvesant Collectie geldt als een van de belangrijkste en oudste bedrijfscollecties van Nederland. De kunst is sinds eind jaren vijftig aangeschaft door de in oktober overleden ondernemer Alexander Orlow ter educatie van de arbeiders van zijn tabaksfabriek Turmac in Zevenaar. Met adviezen van museumdirecteuren Willem Sandberg en Wim Beeren en de huidige voorzitter van de Vereniging Rembrandt Martijn Sanders is een verzameling ontstaan van zo’n 1.500 werken, waaronder topstukken van nationale en internationale kunstenaars.

In Hongkong en Londen zijn vorig jaar al vier werken geveild voor een totaalbedrag van 4,1 miljoen euro. Het belangrijke schilderij Bloodline: Big Family no. 1 van de Chinese schilder Zhang Xiaogang bracht 2,1 miljoen op. De geplande veiling van zo’n 150 werken in december 2008 in Amsterdam werd afgelast wegens de financiële crisis. „We hadden geen haast en het leek ons beter om te wachten op betere tijden”, zegt Cees Foet van British American Tobacco (BAT). Na 8 maart wordt in een aantal sessies de rest van de kunst geveild.

Van diverse kanten is geopperd om de collectie te behouden of deels te schenken aan musea. Burgemeester Jan de Ruiter van Zevenaar wilde de kunst bij elkaar houden op een industriële locatie, het liefst in de oude tabaksfabriek in Zevenaar. Anderen, zoals voormalig adviseur Martijn Sanders, zouden anders graag zien dat belangrijke werken aan musea werd geschonken, ook omdat museumdirecteuren geholpen hadden bij de aankoop van de kunst.

BAT is daar niet op ingegaan. „Uiteraard bepalen we zelf wat we met de opbrengst van de veiling gaan doen”, zegt Foet. Volgens hem is het bedrijf steeds van plan geweest om als afscheid van de collectie een bedrag te doneren aan Nederlandse culturele instellingen. „In 2010 zullen we een percentage van de opbrengst van de veiling schenken.” In 2010 viert de collectie volgens BAT haar vijftigjarig bestaan.

Het belangrijke archief van de Peter Stuyvesant Collectie krijgt wel een plaats in Zevenaar, zegt Foet. „We zijn al een tijdje in gesprek met het Liemers Museum die het graag wil beheren. Wij zullen dat verzoek zeker honoreren.”

Werk uit de PSC-collectie en achtergrond op nrc.nl/kunst

    • Dirk Limburg