Adieu Philip Freriks, vaarwel 'Het elfde uur'

Niets is voor eeuwig, dus presenteerde Andries Knevel gisteren de 553ste en voorlaatste aflevering van Het elfde uur (EO). Volgende week is er nog een speciale verrassingseditie en dan begint dinsdagavond op dezelfde tijd een wekelijks praatprogramma van Knevel en zijn jongere collega Tijs van den Brink onder de titel Moraalridders. Zou dat een knipoog zijn naar Woestijnruiters, de naam van de voorloper van Pauw & Witteman (VARA/NPS)?

In de bijna achttien jaar dat Het elfde uur bestond, konden we de evolutie meemaken van de met het vingertje zwaaiende evangelist Knevel naar een meer ontspannen en verlichte vorm van presentatie. Traditiegetrouw was ook gisteren een van de gasten een sociaal en religieus bewogen onbekende Nederlander, naast de elkaar enige lof toezwaaiende politici Bas van der Vlies (SGP) en Jan Marijnissen (SP). De eerste kapittelde veel van zijn collega’s om hun beperkte kennis van staatsrecht en parlementaire geschiedenis, maar maakte een uitzondering voor collega Marijnissen. Die noemde op zijn beurt de SP en de SGP verwante partijen, omdat beide vanuit een principieel standpunt vaak in de contramine zijn.

Voor zulke verrassende observaties konden we wel vaker bij Het elfde uur terecht. Minstens zo dikwijls was de formule voorspelbaar, evenals de toon. Toch stemt het afscheid een klein beetje weemoedig, wegens de aangename distantie van de waan van de dag.

Voor nieuwslezer Philip Freriks zit het er na veertien jaar ook bijna op. Vrijdag is hij voor het laatst anchorman van het NOS Journaal en vanavond presenteert hij het twintigste Groot Dictee der Nederlandse Taal (NPS/Canvas). Maar ook dat zou wel eens een afscheid kunnen worden. Gisteren liet Freriks bij Pauw & Witteman doorschemeren dat de continuering van deze traditie ter discussie staat.

Freriks is als gezicht van het achtuurjournaal in de loop der jaren nauwelijks veranderd. De charmante versprekingen waren er vanaf het begin, evenals de combinatie van ironisch gezag en gedistingeerde relativering, die wel iets te maken zal hebben met een verleden als correspondent in Parijs. Adieu Philip, we gaan ook jou missen, want Sacha de Boer en opvolger Rob Trip mogen dan minder fouten maken als ze een tekst voorlezen, onberispelijkheid is niet per definitie vooruitgang.

Neem nu het Sportgala van het jaar (NOS), dat na kritiek van onder anderen dressuurruiter Anky van Grunsven en zwemcoach Jacco Verhaeren een minder leutige verpakking heeft gekregen. Cabaretiers als Freek de Jonge en Javier Guzman die de gehuldigde topsporters belachelijk maakten, dat was inderdaad niet zo elegant. Maar de editie van gisteren was wel erg zouteloos uitgevallen.

    • Hans Beerekamp