Aboutaleb moet spitsroeden lopen

Burgemeester Aboutaleb heeft morgen speelruimte nodig in het raadsdebat over de strandrellen. Hij voelt zich beknot door zijn korpschef.

In de aanloop naar het raadsdebat over het falende overheidsoptreden bij de strandrellen in Hoek van Holland lopen de spanningen op in Rotterdam. Burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) heeft gisteren afstand genomen van zijn korpschef Aad Meijboom, uit ongenoegen over diens aankondiging op te zullen stappen als er ontslagen vallen bij de Rotterdamse politie.

Met die mededeling ondermijnt Meijboom niet alleen het gezag van Aboutaleb, zeggen bronnen op en rondom het stadhuis, hij beperkt ook diens politieke speelruimte. Uitgerekend dat laatste heeft de burgemeester morgen nodig, wanneer hij in debat gaat met de Rotterdamse gemeenteraad over de conclusies en de aanbevelingen van het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement (COT). Bovendien is het volgens Aboutaleb aan hem, de korpsbeheerder, en niet aan zijn korpschef om een eindoordeel te vellen over eventuele personele maatregelen.

De posities van Aboutaleb en Meijboom staan onder druk nadat het COT vorige week concludeerde dat vooral de politie ernstige fouten heeft gemaakt bij het ontspoorde dancefeest van 22 augustus. Daarbij kwam een 19-jarige feestganger door een politiekogel om het leven, en raakten zes andere bezoekers gewond.

Aboutaleb zal morgen spitsroeden moeten lopen in het raadsdebat. Ook de coalitiepartijen (PvdA, CDA en GroenLinks) eisen dat hij overtuigend duidelijk kan maken dat de portefeuille veiligheid en openbare orde bij hem in goede handen is. In het voordeel van Aboutaleb spreekt dat hij amper een jaar in functie is. Hij zou worstelen met de erfenis van zijn voorganger Ivo Opstelten (VVD).

In zijn brief benadrukt Aboutaleb dat Meijboom de opdracht heeft gekregen een inventarisatie te maken van de knelpunten op de werkvloer. Uiterlijk 10 januari moet de korpschef „personele en organisatorische oplossingen” aandragen om een herhaling van de fatale gebeurtenissen in Hoek van Holland te voorkomen. Op basis van dat „actieplan” neemt Aboutaleb maatregelen.

Door zich op voorhand solidair te verklaren met zijn ondergeschikten heeft Meijboom vooral geprobeerd om de onrust binnen zijn eigen korps weg te nemen.

Volgens de politievakbonden is op de werkvloer al geruime tijd sprake van tweespalt. Zo zou de leiding onvoldoende oog hebben voor de gevaren waaraan de ‘platte petten’ bloot staan. Volgens Jan Willem van de Pol van de Nederlandse Politie Bond zijn veel Rotterdamse agenten teleurgesteld over de houding van de korpsleiding, die de schuld van zich lijkt af te willen schuiven. „Men zou graag zien dat de mensen die schaal 17 of 18 verdienen zich realiseren dat ze eindverantwoordelijk zijn voor het hele operationele proces”, zegt Van de Pol. „En dat ook uitstralen.”

Aboutaleb nam gisteren alvast een voorschot op het raadsdebat met zijn mededeling nog strenger te zullen optreden tijdens Oud en Nieuw dan hij eerder al had aangekondigd. Hij heeft een lijst opgesteld met de namen van 43 potentiële ordeverstoorders. Zij krijgen een gebiedsverbod en mogen zich op 31 december niet ophouden bij de Erasmusbrug, waar dan 20.000 bezoekers worden verwacht.

Het grootste verwijt aan Aboutaleb is dat hij, kort nadat hij werd ingelicht om kwart over twaalf ’s nachts, verzuimd heeft de driehoek bijeen te roepen om maatregelen te treffen. Pas op zondagochtend acht uur schoven de hoofdofficier van justitie en de plaatsvervangend korpschef aan voor overleg. Volgens COT-onderzoeker Uri Rosenthal had Aboutaleb „desnoods een motorkapoverleg” moeten beleggen. Zodat relschoppers nog diezelfde nacht hadden kunnen worden ingesloten op of nabij het strand van Hoek van Holland.

Ook zou Aboutaleb te weinig lessen hebben getrokken uit het eveneens ontspoorde Bevrijdingsfeest op 5 mei. Daarbij keerden zich groepen jongeren tegen de politie, net als in Hoek van Holland gebeurde. Vijftien agenten werden in het nauw gedreven, waarna ze waarschuwingsschoten losten. De politie vond later stokken met spijkers op het terrein.

In een brief aan de gemeenteraad schrijft ook de organisator van het dancefeest, bureau Tridee, dat de politie de dag voor het strandfeest toegezegd zou hebben een ME-eenheid paraat te sturen. Volgens directeur Klaas Rohde ontdekten zijn medewerkers pas op de avond zelf dat sprake was van een loze belofte, ondanks informatie dat notoire relschoppers op het feest af zouden komen.