Zorgen over tijdnood

Een dagelijks verslag van belangrijke ontwikkelingen in Kopenhagen.

Gisteren is tot in de nacht doorvergaderd op de klimaattop. Al sinds de conferentie in Bali, twee jaar geleden, wist iedereen dat het deze week in Kopenhagen moet gebeuren. Twee jaar hebben de ruim 190 landen die nu meedoen aan de onderhandelingen de tijd gehad om een akkoord te bereiken. Maar nu de Afrikaanse landen met steun van de G77 en China de onderhandelingen gisteren vijf uur stillegden uit onvrede over het verloop van de gesprekken, dreigt er ineens te weinig tijd over te blijven.

De secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon, is naar Kopenhagen gespoed om de druk op te voeren. „De tijd raakt op”, zei Ban bij aankomst. We kunnen het volgens hem niet laten aankomen op de laatste dag met de regeringsleiders. Dan bestaat de kans dat er geen akkoord komt. „En dat zou een mislukking met mogelijk catastrofale gevolgen kunnen zijn.”

Ook anderen maken zich grote zorgen. „We hebben bijna geen tijd meer”, zei de Zweedse minister van Milieu Andreas Carlgren, die als EU-voorzitter de onderhandelingen leidt. „De wereld heeft nu lang genoeg gewacht.” Zijn Britse ambtgenoot Ed Miliband was duidelijk gefrustreerd toen hij zei dat ministers en onderhandelaars „hun zaken kennelijk niet op orde hebben”. Maar hoewel de onderhandelingen volgens hem moeizaam verlopen, is iedereen gelukkig bang om aan het eind verantwoordelijk te worden gesteld voor een mislukking.

De landen van de G77 waren zich intussen van geen kwaad bewust. Niet zij waren verantwoordelijk voor het stilleggen van de onderhandelingen, maar de rijke landen, vond hoofdonderhandelaar Lumumba Di-Aping. „We moeten de werkelijkheid onder ogen zien. Er is een steeds bredere kloof tussen ontwikkelingslanden en ontwikkelde landen.” En dat komt volgens hem doordat de rijke landen het heel gewoon vinden om Afrika te veroordelen, om de kleine eilandstaten te veroordelen. „Kleine landen veroordelen tot verwoesting en groot lijden is voor hun acceptabel.”

Uiteindelijk wist Mohammed Nashid, president van de Malediven, de partijen weer om de tafel te krijgen. Maar buiten de conferentiezaal gaf hij uiting aan zijn woede. „Natuurlijk moet je bereid zijn te onderhandelen. Compromissen sluiten hoort bij het politieke proces. Maar wetenschap is geen politiek. Als het om klimaatverandering gaat, zijn sommige dingen niet onderhandelbaar.”