Humor in de mode van Willhelm & Kraus

Tentoonstelling Bernhard Willhelm & Jutta Kraus. Groninger Museum, t/m 11 april, di-zo 10-17, vr 10-22 uur. Inlichtingen: www.groningermuseum.nl***

Tableau in het Groninger Museum: twee jongemannen staan tegenover elkaar, elk achter een schildersezel, een potlood in de aanslag. Een dynamische opstelling. Beide poppen hebben gouden hoofden met bloempotkapsels als middeleeuwse monniken. In de kleding die ze dragen zou geen man zich durven vertonen. De ene is gekleed in een bloot lycra worstelpak met op de heupen een sportieve variant op de jarretelgordel, de andere draagt een onbeschrijfelijk speelpakje in knalkleuren. Het zijn recente ontwerpen van Bernhard Willhelm en Jutta Kraus, en onderdeel van een grote tentoonstelling met zo’n zestig outfits van het Duitse ontwerpersduo. Aanleiding is hun tienjarige jubileum waarin ze meer dan dertig mannen- en vrouwencollecties presenteerden tijdens de Parijse modeweek. Ze doen dat altijd ludiek, omgeven door chaotische decors en absurde styling.

In Nederland kun je op dit moment in maar liefst twee musea terecht voor mode. In Boijmans Van Beuningen is tot begin volgend jaar nog The Art of Fashion te zien, een tentoonstelling die helaas in zijn eigen intellectualiteit verdwaalt. De expositie in het Groninger Museum lukt het veel beter om zowel liefhebbers van kunst als van mode te boeien. En met een goede mode-expositie trek je ook nog volk, weten ze in Groningen. De experimentele Hussein Chalayan trok in 2005 64.000 bezoekers, op Viktor & Rolf kwamen in 2001 zelfs 72.200 mensen af.

Bernhard Willhelm en zijn creatieve en zakelijke partner Jutta Kraus braken tien jaar geleden internationaal door met een kinderlijke beeldtaal – dinosaurussen, paddestoelen, bloemen. Handwerktechnieken als vervilten, breien en borduren pasten ze al toe voordat die een trend werden in design en mode. Het begrip mode moet bij hen overigens niet al te letterlijk worden genomen. Want hoewel ze collecties in Parijs showen, hoort het label internationaal niet bij de top. In Japan is men echter dol op de absurde Bernhard Willhelmmode, en stiekem zijn veel modemensen dat ook. Vrijgevochten types als Willhelm en Kraus (beiden 1972) zorgen voor zo veel opwinding en humor in het vak dat hun kleding eigenlijk ook kunst wordt.

Terecht dus dat het Groninger Museum een expositie samenstelde rond deze narren van de mode. Het label Bernhard Willhelm is geliefd bij curatoren en daarom regelmatig te zien op exposities. Het Antwerpse modemuseum Moma (dat dankzij een schenking inmiddels vrijwel het complete archief van Bernard Willhelm beheert) exposeerde twee jaar geleden Het Totaal Rappel, een overweldigende overzichtstentoonstelling vormgegeven met pretentieloze verhaaltjes in een rommelige setting. In Groningen draait het meer om de kleding dan de sfeer, maar de expositie is gelukkig hier en daar ook lekker aanstootgevend. Zo kun je een man – geïnspireerd op de Franse pornoster François Sagat – die gekleed in een kreukelig gouden jasje zijn forse edele deel in de uitlaat van een autowrak steekt wel noemen. Het hoofd van de opgewonden pop is een afgietsel van een stoere Griekse god. Alle poppen hebben hoofden van klassieke beelden, wat de opstelling spannend en absurd maakt, maar ook speelt met de spanning tussen kunst en mode.

De expositie toont dat Bernhard Willhelm en Jutta Kraus hun huidige werk – vooral de vrouwencollecties – ruimtelijker en zwieriger zijn gaan vormgeven dan in het begin. Kneuterig, arbeidsintensief handwerk is vervangen door prints en de hippieachtige ‘tie & dye’-verftechniek. Onveranderd is Bernhard Willhelms obsessie voor het goed gevulde mannenkruis. Hij ziet zijn mannen het liefst in erotische en met kinderlijk genot ontworpen speelpakjes. Al doen de man en de uitlaat anders vermoeden, plat of pikant is het nooit.

    • Georgette Koning