'Geen geschiedenisboek Duitsland en Nederland'

Het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA) hield vrijdag een bijeenkomst over het nut van een gemeenschappelijk Duits-Nederlands geschiedenisboek voor scholieren. Aanleiding voor de discussie was het recente succes van zo’n geschiedenisboek. In beide landen, die een lange historie van conflicten met elkaar kennen, verkoopt het boek goed. De aanwezige Duitse academici waren vrijdag enthousiast. Nederlandse leraren eveneens, maar de Nederlandse historici bleven sceptisch. Jacco Pekelder, docent geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht, noemde het idee „een stap terug”, vanwege het beperkte perspectief dat alleen het belichten van de Duits-Nederlandse geschiedenis zou bieden. Wetenschappelijk directeur van het DIA, Ton Nijhuis, denkt zelf eveneens liever in termen van „een globale geschiedenis”.

Is er in Nederland vraag naar een Duits-Nederlands geschiedenisboek?

„De tijd dat geschiedenis zich exclusief op binationale verhalen richtte, is voorbij. We zouden juist meer moeten proberen om een Nederlandse geschiedenis te schrijven die aangevuld is met grensoverschrijdende gebeurtenissen. Dus een nationale geschiedenis, maar dan niet geschreven vanuit een exclusief Nederlands perspectief. Veel scholieren hebben immers buitenlandse roots en voelen weinig verwantschap met onze vaderlandse geschiedenis. Een Duits-Nederlandse invalshoek kun je bijvoorbeeld wel in een grotere, Europese geschiedenis inpassen, maar zelfs dat doet nog erg negentiende-eeuws aan. Vanuit meerdere perspectieven over één land schrijven, draagt veel meer bij aan een globale geschiedenis.”

Wat zou desondanks de meerwaarde van een Duits-Nederlandse invalshoek kunnen zijn?

„Vrijwel alle buurlanden denken een bijzondere relatie met Duitsland te onderhouden. Nederland is daar geen uitzondering op. Duitsland neemt daarbij zijn historische verantwoordelijkheid door mee te willen werken. Daar komt bij dat je de Nederlandse cultuur alleen volledig kunt begrijpen als je ook een notie hebt van de Duitse. De wetenschappelijke wisselwerking tussen ons land en Duitsland wordt nogal eens vergeten.”

EUROCLIO, een Europese Vereniging van Geschiedenisleerkrachten, pleit voor interactief lesmateriaal op het internet. Is dat geen betere aanpak?

„Sowieso is het idee van een geschiedenishandboek achterhaald. De mogelijkheden van de nieuwe media kunnen het geschiedenisonderwijs een nieuwe impuls geven.”

    • Stephanie Samyn