Toch te vroeg gejuicht

Afgelopen weekend is in Roemenië een aantal stemmen opnieuw geteld.

De uitslag verandert niet, maar de hertelling zelf was al „een prettige verrassing”.

Social Democracy candidate Mircea Geoana gestures after seeing exit polls in the presidential elections runoff in Bucharest, Romania, Sunday, Dec. 6, 2009. Exit polls showed ex-foreign minister Mircea Geoana defeating incumbent Traian Basescu on Sunday in the Romanian presidential race. (AP Photo) AP

Vrijdagavond belden verontwaardigde Roemenen vanuit het buitenland naar televisiezender Antenna 3 om live in een politiek discussieprogramma te klagen over de vreemde verzoeken die ze opeens kregen. Een man in Spanje was gebeld om te controleren of het burgerservice nummer waarmee hij had gestemd wel klopte. „Maar ik heb niet eens gestemd”, zei hij kwaad.

Het Roemeens Constitutioneel Hof had een paar uur eerder geoordeeld dat de 138.000 stemmen die ongeldig waren verklaard tijdens de presidentsverkiezingen, nader moeten worden bekeken. Volgens de presidentskandidaat die vorige week zondag de tweede ronde van de verkiezingen verloor, Mircea Geoana, is met de stembusgang geknoeid. Zijn klacht werd tot verbazing van veel Roemenen gegrond verklaard.

Geoana, kandidaat namens de sociaal-democratische PSD verloor met een miniem verschil van de zittende president Traian Basescu, formeel partijloos, maar gesteund door de conservatieve PD-L. Aanvankelijk leek Geoana de winnaar. Hij hield zelfs al een verkiezingsspeech. De volgende ochtend waren echter ook de stemmen van Roemenen in het buitenland geteld en won concurrent Basescu met een marge van 70.000. Geoana stond voor aap.

Door het besluit van het Hof moesten dit weekend de oorspronkelijke stembiljetten van de buitenlandse stembureaus in allerijl naar de hoofdstad Boekarest om opnieuw bekeken te worden. Het oordeel van het Hof zal niet tot een andere president of nieuwe verkiezingen leiden. Gisteravond waren vrijwel alle stembiljetten al opnieuw bekeken en werd de tussenstand bekend gemaakt. Ruim tweeduizend stemmen waren weliswaar onterecht niet meegeteld, maar die waren bijna gelijk verdeeld over beide kandidaten en hebben dus weinig invloed op de uitslag.

Dat de hoogste juridische instantie de klacht van Geoana serieus heeft genomen helpt echter wel de gemoederen tot bedaren te brengen, verwacht Nicolae Taran, professor economie in Timisoara en politiek analist. „Het Hof laat daarmee zien tenminste enige autonomie te hebben en hun wettelijke rol serieus te nemen.” Dat is volgens Taran een prettige verrassing. De afgelopen twee decennia is geregeld over verkiezingsfraude geklaagd, maar dat leidde nooit ergens toe. Het Hof bevestigde altijd de officiële uitkomst, hoewel het een publiek geheim is dat met veel verkiezingen in Roemenië wel degelijk iets mis is. De Permanente Roemeense Verkiezingsautoriteit (AEP) verklaarde afgelopen week bijvoorbeeld dat er sterke aanwijzingen zijn dat bij de verkiezingen voor het Europarlement in juni ongeveer 14.000 Roemenen dubbel hebben gestemd.

Het onderzoek naar de ongeldige stemmen helpt Geoana zich zonder groot gezichtsverlies bij de uitkomst neer te leggen en mee te werken aan het vormen van een nieuwe regering. Roemenië is sinds half oktober stuurloos. De regering, een brede coalitie van PSD en PD-L, viel half oktober. De verhitte gepolariseerde sfeer door de presidentsverkiezingen maakte dat het sindsdien nog niet is gelukt een nieuwe regering te benoemen.

Iedereen is moe van het energieverslindende en kostbare politieke gevecht. Florin Ciobanescu, een gepensioneerde jurist, vindt het een schijnvertoning dat de ongeldige stemmen opnieuw bekeken worden. „We mimen democratie, maar die hebben we niet echt.” Het Hof staat volgens hem voor de onmogelijke opgave te beoordelen ‘wie van de twee dieven het minst gestolen heeft’. Ciobanescu, die voor de val van de communistische dictator, deze week precies twintig jaar geleden, op het gemeentehuis werkte, is teleurgesteld in wat de omwenteling zijn land heeft gebracht. Toetreding tot de Europese Unie heeft er niet toe geleid dat Europese idealen in praktijk worden gebracht en Roemeense politici niet meer kunnen frauderen, concludeert hij bitter.

    • Marloes de Koning