Ouders met kinderen betere werknemers

Werkende ouders zijn collegialer en minder gevoelig voor stress dan hun kinderloze collega's, concludeert Lieke ten Brummelhuis in een onderzoek.

Patricia Veldhuis

Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar het combineren van werk en gezin, maar over de effecten van het gezinsleven op het werk is tot nu toe weinig bekend. Socioloog Lieke ten Brummelhuis stortte zich op de materie.

Voor het proefschrift Family matters at work. Depleting and enriching effects of employees’ family lives on work outcomes, waarop ze aanstaande vrijdag hoopt te promoveren, ondervroeg ze 500 werknemers van verschillende bedrijven. Hamvraag: presteren werknemers met kinderen minder goed dan alleenstaande, kinderloze collega’s? Of draagt het gezinsleven juist bij aan hoe een werknemer op het werk functioneert? Het is tijd dat die vragen werden gesteld, vindt ten Brummelhuis. „De verhalen over werknemers met kinderen zijn vaak heel negatief, terwijl we er nog maar heel weinig van afweten.”

Is dat zo?

„Ja, er wordt veel geklaagd over werknemers met kinderen. De teneur is daarbij vaak dat je niet én een goede werknemer én een goede ouder kunt zijn. Werknemers ergeren zich snel aan collega's met kinderen: die zouden de kantjes er aflopen en snel opgebrand zijn. Ik wilde met eigen ogen zien of dat wel zo is.”

En?

„Nee dus. Het hebben van kinderen heeft juist positieve effecten op het werk. De werkende ouders die ik heb onderzocht bleken bijvoorbeeld minder gevoelig te zijn voor een burn- out. Het hebben van kinderen verlaagt blijkbaar gevoelens van stress, terwijl je misschien eerder het omgekeerde zou verwachten, omdat ze zo druk zijn.”

Hoe verklaar je dat?

„Ouders halen voldoening uit hun gezinsleven. Als jij een leuke sinterklaas hebt gevierd met je kinderen, ga je maandag weer blij en opgeladen aan het werk. Kinderen zorgen bovendien voor een natuurlijke rem: er is meer dan alleen maar werk in het leven. De groep werknemers zónder kinderen die ik ook onderzocht, lijkt minder goed te kunnen relativeren. Mogelijk denken zij veel meer na over hun werk. Dat maakt ze gevoeliger voor stress en gevoelens van uitputting dan de werkende ouders.”

Maar als er iets uitputtend is, is het wel het hebben van een paar kleine kinderen, of niet?

„Klopt: de groep werknemers met kinderen onder de 4 jaar heeft het moeilijker. Zij hebben simpelweg last van een slaaptekort en zijn continue verantwoordelijk voor de zorg, waardoor ze minder goed herstellen van drukke periodes op het werk en meer last hebben van stress.”

Je hebt ontdekt dat werknemers met kinderen beter samenwerken. Geldt dat dan ook voor die groep uitgeputte jonge ouders?

„Nee, ouders met kleine kinderen doen hun werk, maar het ontbreekt hen aan de tijd en energie om een extra stap te zetten. Even een taak overnemen van drukke collega's zit er niet in.”

Die klagende collega's hebben dus toch gelijk?

„Alleen als ze klagen over werknemers met heel jonge kinderen. Zodra de kinderen ouder zijn, zie je dat ouders veel meer energie in hun werk stoppen en meer collegiaal gedrag vertonen dan hun kinderloze collega’s.”

Hoe komt dat?

„Het hebben van een gezin vergt bepaalde vaardigheden. Je leert overleggen en communiceren. Die competenties gebruik je in je werk. Daarnaast zag ik een soort inhaalslag bij veel ouders: na de eerste tropenjaren met hun nog jonge kinderen willen ze weer heel graag tijd en energie aan hun werk besteden. Alsof er ineens een besef ontstaat: oké, ik heb de kinderen op de rails, tijd voor het volgende project.”

    • Patricia Veldhuis