Nobelprijswinnaar in 1970

Necrologie

Paul Samuelson, die gisteren overleed, was een van de belangrijkste economen van de 20ste eeuw. Hij adviseerde twee presidenten.

FILE - In this Jan. 4, 1998 file photo, Nobel laureate Paul Samuelson listens to remarks during a program in Chicago to mark the 50th year and the 16th edition of his book "Economics." Samuelson, one of the leading economists of the 20th century, died Sunday, Dec. 13, 2009, at his home in Belmont, Mass. He was 94. (AP Photo/Daniel Lippitt, File) AP

Paul Samuelson, de grondlegger van de moderne economie, is gisteren op 94-jarige leeftijd overleden. Samuelson is een van de belangrijkste economen van de 20ste eeuw. Hij adviseerde de Democratische presidenten John F. Kennedy en Lyndon B. Johnson. En via familieband stond hij Barack Obama bij – Samuelson’s neef Lawrence Summers is de belangrijkste economische adviseur van de Amerikaanse president.

Als eerste Amerikaan kreeg Samuelson in 1970 de Nobelprijs voor de economie voor het verhogen van het niveau van de analyse van de economische wetenschap. Hij propageerde het gebruik van wiskundige modellen.

Paul Anthony Samuelson werd in 1915 geboren in Gary (Indiana), maar zag naar eigen pas echt het licht toen hij in januari 1932 zijn eerste colleges volgde bij de klassieke economen Frank Knight en Jacob Viner van de University of Chicago. Hij verhuisde naar Harvard in 1936 het jaar waarin John Maynard Keynes zijn General Theory of Employment, Interest and Money publiceerde. De, progressieve, Samuelson zou zich manifesteren als een fervent aanhanger van de Britse econoom. In een Keynesiaans georiënteerd beleid voert de overheid in een periode van conjuncturele neergang de eigen bestedingen op om bijvoorbeeld een stijging van de werkloosheid te voorkomen. In een periode van hoogconjunctuur zou de overheid vervolgens een stapje terug moeten doen. Samuelson heeft met de wiskundige onderbouwing van deze theorie de Nobelprijs in de wacht weten te slepen. Zijn theorie werd praktijk toen hij president Kennedy aanraadde de inkomstenbelasting te verlagen, waardoor de vraag van burgers zou toenemen. De economische bloei van de jaren zestig wordt aan belastingverlaging toegeschreven, die drie maanden nadat Kennedy was vermoord, werd ingevoerd.

Na zijn dissertatie Foundations of Economic Analyses (1941) ging hij werken aan het Massachusetts Institute of Technology in Cambridge. Op 33-jarige leeftijd schreef hij Economics: An introductory analysis (1948), het zou hèt standaardwerk worden voor de moderne economie. Het is vertaald in veertig talen en er zijn wereldwijd meer dan veertig miljoen exemplaren van verkocht. In 1998 zei Samuelson dat hij het boek had geschreven om economie voor een breed publiek begrijpelijk te maken. „Economie is volgens mij voor een groot deel human interest.”

De econoom bleef tot op hoge leeftijd actief in het publieke debat. In 2003 was hij een van de initiatiefnemers van een pamflet, ondertekend door vierhonderd economen, tegen het economisch beleid van de Amerikaanse president George Bush. De inkomensongelijkheid zou door het beleid verder toenemen, waarschuwden zij. De economen kregen gelijk.