De kerk schaamt zich

Vrijdag ontving paus Benedictus XVI de Ierse kardinaal Sean Brady en Diarmuid Martin, aartsbisschop van Dublin. Hij had de twee naar Rome geroepen na publicatie van een onderzoeksrapport. Daarin staat dat seksueel misbruik van kinderen door priesters tientallen jaren in de doofpot is gestopt door de Ierse kerk. De paus zei na de ontmoeting dat hij ‘diep geschokt’ was en dat hij ‘de woede, de schaamte en het gevoel van verraad van het Ierse volk deelt’.

Het rapport behandelt 320 klachten van seksueel misbruik van minderjarigen tegen 46 priesters in het aartsbisdom Dublin in de periode 1975-2004. Een priester bekende dat hij meer dan honderd kinderen had misbruikt en een ander gaf toe dat hij 25 jaar lang om de twee weken een jongen had aangerand. Volgens het rapport hebben alle aartsbisschoppen van Dublin in de onderzochte periode dit misbruik toegedekt. Om de reputatie van de kerk te beschermen en om geen schadevergoeding te hoeven betalen. Priesters die zich vergrepen aan kinderen werden overgeplaatst naar andere parochies, waar ze doorgingen met hun misbruik.

Kardinaal Brady en aartsbisschop Martin hebben verklaard ‘diep beschaamd’ te zijn over de bevindingen van het onderzoek en hebben excuses aangeboden voor de manier waarop de kerk een en ander heeft toegedekt.

Seksueel misbruik van kinderen door leidinggevenden komt in de katholieke kerk niet vaker voor dan in andere kerken, in scholen, de padvinderij en sportclubs. Maar in de katholieke kerk ontbrak de wil om dit gedrag aan te pakken. Die terughoudendheid kwam van twee kanten. Van de gelovigen die veel accepteerden van priesters omdat ze overtuigd waren van hun morele superioriteit. En van de kerk zelf, die dit wangedrag toedekte uit angst voor imagoschade, en daarmee machtsverlies.

In de Verenigde Staten en Ierland heeft het gezag van priesters niet geleden onder secularisering. Maar sinds de jaren zeventig is de houding van het publiek tegenover gezagsdragers, ook tegenover religieuze leiders, veranderd. Uit eerdere schandalen in de VS is gebleken dat kerkleiders niet mee veranderen en dat alleen medebestuur door leken de noodzakelijke openheid brengt.

Dirk Vlasblom