Vreemde exercitie met goudmasker

Een van de redenen waarom honderden jonge beeldend kunstenaars zich ieder jaar aanmelden bij prestigieuze instellingen als De Ateliers of de Rijksacademie, is de hoop op ontdekking. Een tentoonstelling te krijgen bij een belangrijke galerie, aandacht van critici en tentoonstellingsmakers. Kunst maken kan een roeping zijn, maar wat als niemand wil zien wat je maakt?

Op de laatste Offspring-tentoonstelling van De Ateliers prijkte het werk van de Duitse kunstenaar Christian Friedrich op eenzame hoogte. Zijn atelier was omgetoverd tot een Wagneriaans totaalkunstwerk, waar film, keramiek, muziek en houten objecten een grimmige en toch tedere danse macabre met elkaar aangingen. Fons Welters, van de gelijknamige galerie, verdrong zich die lente met tientallen anderen in Friedrichs atelier en nodigde de kunstenaar uit voor een solotentoonstelling.

Die tentoonstelling nu is net zo zwaar van symboliek als Friedrichs presentatie in De Ateliers, maar soberder van opzet. De galerie is immers een keurige, minimalistische expositieruimte. Dat is jammer, want Friedrichs werk vraagt eerder om een theater in de traditie van de Oostenrijkse mysteriekunstenaar Hermann Nitsch.

Friedrich moet zich het laatste half jaar te pletter hebben gewerkt. Behalve vier nieuwe grote gipsen beelden laat hij een film zien van een kleine 18 minuten: People Going Home to Die. De kracht van de kunstenaar ligt bij zijn beelden. De onbeholpen, rafelige mensfiguren zonder hoofden of handen, die aan een kruis zijn gespijkerd of op een smerige plastic wastobbe zitten, wekken zowel deernis als ontzag. Friedrichs sculpturen zijn krachtig, omdat ze tegelijkertijd licht en zwaar zijn, humoristisch en ontroerend.

Maar dat evenwicht is zoek bij de film. People Going Home to Die heeft dezelfde thematiek als de beelden – dood, liefde, eenzaamheid, religie, angst. De film is een metaforische, af en toe onnavolgbare exercitie geworden met de kunstenaar als hoofdrolspeler die, vermomd achter een masker van goudverf, ronddwaalt tussen een kansel, een grafsteen en een geliefde. Deze film komt te vroeg, is te haastig in elkaar gezet en doet geen recht aan wat de kunstenaar kan als hij zijn masker af laat.

Lucette ter Borg

T/m 23 dec. in Galerie Fons Welters, Bloemstraat 140, Amsterdam. Inl: www.fonswelters.nl

    • Lucette ter Borg