Bij Ajax amper perspectief op betere tijden

Ajax 3 NEC 0

Ruststand 1-0. 45. Suarez 1-0, 65. De Jong, 78. Donald 3-0. Scheidsrechter: Braamhaar. Toeschouwers: 47.297

Rik van den Boog stelde in november 2008 dat hij Ajax in staat achtte om in de toekomst weer de Champions League te winnen. De algemeen directeur van de Amsterdamse voetbalclub zal na een jaar al moeten constateren dat die grootspraak verre van realistisch is. De huidige selectie had gisteravond onder leiding van Martin Jol al de grootst mogelijke moeite om het zwakke NEC zijn wil op te leggen. Ajax wist met een 3-0 overwinning nog wel het matige spel te verbloemen. De huidige formatie heeft weinig tot niets te zoeken in de groepsfase van de Champions League. Laat staan dat het elftal aanspraak zou kunnen maken op enig succes in het belangrijkste Europese clubtoernooi.

Ajax maakte de afgelopen jaren talloze malen schoon schip om dan vervolgens vol goede moed aan de toekomst te beginnen. Het is nog geen twee jaar geleden dat de commissie onder leiding van Uri Coronel – inmiddels voorzitter van Ajax – na jarenlang wanbeleid de club grondig doorlichtte. Kort daarop werd Marco van Basten als de grote verlosser binnengehaald. De voormalige spits maakte handig gebruik van het machtsvacuüm en bedong dat hij voor 32 miljoen euro mocht investeren in voetballers als Evander Sno, Miralem Sulejmani, Dario Cvitanich, Oleguer, Rob Wielaert, Ismail Aissati en Eyong Enoh.

Van den Boog was in maart van dit jaar drie maanden na zijn aanstelling nog zeer te spreken over de kwaliteit van de selectie. In de ogen van de algemeen directeur ontbrak het Ajax vorig seizoen alleen aan een leider op het middenveld. Van Basten haalde het einde van het seizoen niet eens. Ajax kon weer opnieuw beginnen en kwam terecht bij Martin Jol. De coach mocht de lacune op het middenveld opvullen met het aantrekken van Demy de Zeeuw. Verder moest hij het met het materiaal dat voorhanden was twee doelstellingen bereiken: kampioen worden en jonge spelers beter maken.

Halverwege het seizoen kan al voorzichtig de conclusie worden getrokken dat Ajax voorlopig niets is opgeschoten. Sterker nog; de investering die Van Basten namens Ajax deed is grotendeels verdampt. Van diens aankopen stond gisteravond tegen NEC alleen Aissati in de basis. De kleine middenvelder moest na een kwartier spelen al met een blessure het speelveld verlaten. Jol liet afgelopen week tijdens de aandeelhoudersvergadering van Ajax weten dat hij in tegenstelling tot Van den Boog negen maanden geleden helemaal niet te spreken was over het aankoopbeleid van Ajax. „Ik had graag 35 miljoen gehad om te investeren”, sprak Jol.

Jol greep grotendeels terug op de selectie van twee jaar geleden die toen zo ondermaats presteerde dat de club zich onder leiding van Coronel intern ging beraden. In vergelijking met destijds moet Jol het echter nu wel doen zonder verdediger Thomas Vermaelen en spits Klaas-Jan Huntelaar. Een ander verschil is de huidige financiële situatie van Ajax. Zelfs als er in de winterpauze een aantal spelers wordt verkocht is er geen geld om de selectie te versterken.

Van den Boog heeft zijn hoop gevestigd op de jeugd van Ajax. ‘De Ajax jeugd heeft de toekomst’, zo viel er gisteravond bij het duel met NEC op de boarding van de Arena te lezen. De afgelopen tien jaar deed Ajax het inderdaad met het opleiden en weer verkopen van spelers als de broertjes Frank en Ronald de Boer, Andy van de Meyde, Rafael van der Vaart, Nigel de Jong, Wesley Sneijder, Ryan Babbel, John Heitinga, Hedwiges Maduro en Thomas Vermaelen bijzonder goed. Ajax verdiende tussen 1999 en 2009 bijna 110 miljoen euro aan de verkoop van eigen jeugdspelers.

De positief ingestelde Van den Boog constateerde in het voorwoord van het programmaboekje voor het duel met NEC dat Ajax in zijn ogen wel degelijk verder is dan vorig seizoen. Hij zag wel degelijk ontwikkeling in het spel van de huidige nummer drie van de eredivisie en prees vooral het grote aantal talenten uit de eigen opleiding. Jol gebruikte gisteren met Maarten Stekelenburg, Gregory van der Wiel, Jan Vertongen, Urby Emanuelson, Toby Alderweireld, Mitchell Donald en Siem de Jong maar liefst zeven jongens uit de eigen kweek. Maar het succes uit het verleden biedt vooralsnog voor Ajax geen enkele garantie voor de toekomst.

Nadat Ajax vorige week na een kansloze nederlaag bij FC Utrecht (2-0) de achterstand op de concurrenten FC Twente en PSV zag groeien tot respectievelijk negen en zeven punten, lag het voor de hand dat de ploeg voor eigen publiek goodwill wilde kweken. Daar kwam ondanks de 3-0 overwinning weinig van terecht. Met name de eerste helft was in de Arena van beide ploegen van een bedroevend slecht niveau. De creatieve Emanuelson kwam als vervanger van de geschorste linksback Vurnon Anita niet uit de verf. Gelegenheidslinksbuiten Luís Suárez was lang niet meer zo dominant als aan het begin van het seizoen. Zelfs het openingsdoelpunt van de Uruguayaan vlak voor rust kon een fluitconcert van het publiek niet voorkomen.

In de tweede helft speelde Ajax nauwelijks beter. Door doelpunten van De Jong en Donald wist het elftal van Jol gemor van het publiek te voorkomen. De coach betitelde de zege als „een zakelijke overwinning”. De kritische Amsterdamse aanhang weet dat het alles behalve een Champions League kan eisen, maar zelfs deelname aan dat toernooi is na een afwezigheid van vijf jaar erg ver weg. En dat zal Van den Boog ook pijn doen.

    • Koen Greven