Hoe de speler Tiger de player Tiger werd

Twee weken nadat hij tegen een brandkraan en een boom reed, ligt het imago van golfer Tiger Woods aan diggelen. Er wordt volop gespeculeerd, met karaktermoord als gevolg.

Magazines featuring Tiger Woods are photographed Wednesday, Dec. 2, 2009, in New York. Woods said he let his family down with "transgressions" he regrets "with all of my heart," and that he will deal with his personal life behind closed doors, in a statement released Wednesday. (AP Photo/Julie Jacobson) Jacobson, Julie

De affaire heeft hem in elk geval een gouden medaille gekost. Woensdag besloot de Californische senator Joe Baca dat golficoon Tiger Woods geen ‘Congressional Gold Medal’ verdient. Die medaille had de beroemdste en rijkste sportman van het land moeten krijgen voor good sportsmanship en breaking down barriers in golf. Maar door de ontwikkelingen sinds een bizar auto-ongeluk twee weken geleden lijken die kwalificaties niet langer van toepassing.

De val van de 33-jarige Tiger Woods voltrekt zich sinds dat ongeluk in een furieus tempo. De affaire is inmiddels uitgegroeid tot een karaktermoord die door de hele natie wordt gevolgd.

Eerst even de feiten. In de nacht van vrijdag 27 november ramde Tiger Woods met zijn Cadillac Escalade een brandkraan bij het verlaten van zijn huis. De wagen kwam tegen een boom bij de buren tot stilstand. Woods verbleef even in het ziekenhuis, maar was snel weer thuis. De verkeerspolitie vroeg vervolgens om opheldering, maar de golfer was niet voor commentaar beschikbaar.

De speculaties begonnen de volgende dag onmiddellijk. Elin Nordegren (29), Woods’ Zweedse echtgenote, verklaarde tegen de politie dat zij met een golfclub de achterruit van de auto had ingeslagen. Om hem te bevrijden. Maar hoe geloofwaardig is dat, bij zo’n enorme auto? Een zijruit inslaan was logischer geweest. Hadden ze niet gewoon een echtelijke ruzie gehad, omdat Woods een minnares zou hebben?

Inmiddels is de woning van Tiger Woods in Isleworth, een buitenwijk van Orlando (Florida) veranderd in een bunker. Niemand weet wat er zich precies afspeelt, of wie er op dit moment verblijven. Elin Nordegren zou het huis inmiddels hebben verlaten en zijn opgevangen door vrienden in de buurt. Haar tweelingzus en haar moeder, de Zweedse politica Barbro Holmberg, en tweelingzus zijn vorige week overgekomen uit Zweden. Woods is waarschijnlijk nog in het huis, waar de twee kinderen (Axel van twee en Charlie van nog geen één) zich bevinden weet niemand.

Dinsdag was het weer even schrikken toen een ambulance werd gesignaleerd bij de villa van Woods. Amerika hield de adem in, vreesde even voor het leven van Woods of dat van zijn vrouw. Het bleek mee te vallen: de blonde vrouw op de brancard die het huis uit werd gedragen was niet mevrouw Woods, maar de moeder van Nordrgren. Ze bleek onwel te zijn geworden, en na onderzoek werd ze alweer snel uit het ziekenhuis ontslagen.

Woods doet er al twee weken het zwijgen toe, op twee berichten op zijn website na. Daarin staat niet wat er de nacht van het ongeluk is gebeurd. Wel biedt hij in het bericht van 2 december zijn gezin zijn excuses aan: ‘Ik heb mijn gezin in de steek gelaten en ik betreur die misstappen ten zeerste. Ik ben niet trouw geweest aan mijn waarden, en ik heb mij niet gedragen zoals mijn gezin verdient. Ik maak ook fouten en ben verre van perfect. (...) Aan allen die mij de afgelopen jaren hebben gesteund, bied ik mijn welgemeende excuses aan.’

Zolang Woods geen openheid van zaken geeft, wordt het nieuwsvacuüm gevuld met zijn maîtresses. De afgelopen weken diende de één na de ander zich aan. Amerika verkeert inmiddels on a first name basis met drie van nu in totaal dertien dames – ‘Tigers birdies’ worden ze in de pers genoemd – die zich kennelijk in zijn belangstelling mochten verheugen: Jaimee (Grabbs), Kalika (Moquin) en Rachel (Uchitel).

Hun exotische achternamen staan in geen verhouding tot hun status. Ze zijn of waren werkzaam als cocktail waitress of in een nachtclub. Twee zijn actief in de porno-industrie. Ter vergelijking: Elin Nordegren is een ministersdochter uit Zweden; haar moeder was minister van Immigratie. Elin werd aan Woods gekoppeld door een bevriende golfer uit Zweden, bij wie ze als oppas werkte. Die heeft daar inmiddels zijn excuses voor aangeboden. Hij heeft zich naar eigen zeggen vergist in Woods.

De vraag is wat de desintegratie van zijn privéleven voor gevolgen heeft voor Woods. Afgelopen weekeinde was de pers nog eensgezind in zijn oordeel: weinig, zo lang hij straks bij terugkeer op de golflinks maar weer wint. Inmiddels is sprake van voortschrijdend inzicht: zijn imago als onkreukbare sportman ligt aan diggelen.

En als hij niet snel zijn zonden opbiecht in een praatprogramma, liefst in gezelschap van zijn vrouw, is er nog een gevaar. Eldrick Tont Woods, de man met Afro-Amerikaans, Thais, Chinees, Cherokee en Nederlands bloed, was een ‘postraciaal’ voorbeeld voor president Barack Obama. Nu is hij een zwarte man die viel voor blonde vrouwen. De naam die nu aan hem wordt gekoppeld is niet langer die van de president, maar van een andere gevallen sportman: ex-footballster O.J. Simpson. Rampzalige stereotypering dreigt.

Zeker zo belangrijk was zijn onkreukbare imago. Woods gold als voorbeeld voor ambitieuze kinderen en werd bewonderd door ondernemend en succesvol Amerika. In een land dat snakt naar helden, naar mannen en vrouwen die zowel bovenmenselijke prestaties leveren als een edel en onbevlekt karakter bezitten, was hij de onbetwistbare nummer één – boven elke verdenking verheven.

De enige die op sportief gebied aan hem kon tippen was Derek Jeter, honkballer en aanvoerder van de New York Yankees. Jeter heeft één minpuntje: hij is de (eeuwige) begeerlijkste vrijgezel van het land, een man die niet alleen in sportief, maar ook in romantisch opzicht alles uit New York haalt wat die stad te bieden heeft. Jeter is vooral populair bij studentes en jonge vrouwen, Woods werd bewonderd door gezinnen in de buitenwijken. Minder een sekssymbool dan Jeter, maar voor het bedrijfsleven wel zo aantrekkelijk. Met een hoogblonde vrouw en twee schattige kinderen op de achtergrond liet hij zich verkopen als de Amerikaanse droom. Hij had de allure van een exportproduct. Geen wonder dat bedrijven als Nike, Gillette en Gatorade voor hem in de rij stonden.

Tiger Woods strijkt jaarlijks meer dan 100 miljoen dollar op aan reclamegeld. Deze week verraste Gatorade met het bericht dat de sponsoring van Woods wordt stopgezet. Het bedrijf voegde daar weliswaar aan toe dat de beslissing maanden geleden al was genomen, maar toch: de mededeling komt op een onfortuinlijk moment.

Het Amerikaanse mediaonderzoeksbureau Nielsen stelde vast dat de laatste prime time televisiespot met Woods een spotje was van Gillette, op 29 november. Het vertrouwen dat zijn grootste sponsors in Woods hebben uitgesproken, is blijkbaar niet grenzeloos.

Een vallende sportheld doet het in Amerika bijna net zo goed als een winnende sportheld, maar in het geval van Woods gaat dat niet op. Amerika volgt zijn dreigende ondergang geboeid, maar ook met afgrijzen. Te veel Amerikanen hebben te veel energie in hem geïnvesteerd om zijn geworstel nu met Schadenfreude gade te slaan. Woods was een icoon in een voor het land moeilijke tijd. Maureen Dowd, columniste van The New York Times, schreef zondag: ‘De enige tegen wie we nu nog kunnen opkijken, is Derek Jeter.’

    • Menno de Galan