Een kap voor een zorgenkind

Waar winden stedelingen zich over op? In Rotterdam wordt de tunneltraverse overkapt. Omwonenden zeggen een beter plan te hebben.

(Photo Dirk-Jan Visser: Rotterdam - Netherlands: 10-12-2009) Tunnelbakken / tunnel trace aan / door de ’s-Gravendijkwal en Henegouwerlaan tussen de Maastunnel en de Statentunnel. Toekomstige plannen zijn om deze tunnelbakken te overkappen en delen van de rijweg die bovengronds lopen ook ondergronds te brengen. Hier: de Henegouwerlaan Visser, Dirk-Jan

De kantine van de school is behangen met bouwtekeningen en met leuzen. Komt hier een echte kap of slechts een dure grap? is naast een podium te lezen. Boven het buffet: Een overkapte laan of straks in de file staan? Omwonenden van de tunneltraverse in het centrum van Rotterdam luisteren naar plannen om de leefbaarheid in hun buurt te vergroten, door een grootse verbouwing van een van de oudste ringwegen van Nederland, de zogenoemde tunneltraverse.

De route met verschillende tunnels langs het centrum van de stad werd in de jaren dertig van de vorige eeuw gebouwd. „De tunneltraverse is een monument van vooroorlogse wegenaanleg en automobiele vormgeving, dat civieltechnisch, stedenbouwkundig en architectonisch van grote waarde is door het innovatieve karakter”, schrijft de gemeente in haar studie. De traverse, inclusief de Maastunnel, wordt vermoedelijk rijksmonument. Maar inmiddels is de kilometerslange route met verschillende tunnels wel een zorgenkindje, vooral ter hoogte van de ’s-Gravendijkwal. De tunnelweg „is ontworpen in een tijd dat de auto nog niet een probleem was”, aldus de gemeente. „Er was weinig verkeer en het rijden over het tunneltracé een uitje, een belevenis. Nu is het een drukke weg, een hoofdroute van de ring naar de binnenstad. De weg is zo druk dat hij een barrière vormt tussen de wijken Middelland en Oude Westen.”

Twee jaar geleden nam de Rotterdamse gemeenteraad een motie aan om een deel van de tunnelweg te overkappen, te beginnen bij de ’s-Gravendijkwal „met haar veelvoud aan seksinrichtingen, coffeeshops en een verlies aan woonfuncties”, en daarmee de luchtvervuiling en de herrie te bestrijden en het gebied aantrekkelijker te maken.

Burgemeester en wethouders hebben nu een plan laten maken. Dat vinden veel omwonenden maar half geslaagd. Ja, het is prettig dat de verdiept gelegen autoweg ter hoogte van de ’s-Gravendijkwal wordt overkapt en dat auto’s voortaan ook onder het drukke kruispunt bij de Middellandstraat door zullen rijden. Zo worden de twee wijken langs de tunnel met elkaar verbonden. Misschien dat dit inderdaad leidt tot, zoals de gemeente schrijft, „een boulevard met allure, waar het prettig is om te wonen”.

Maar even verderop, ter hoogte van de Henegouwerlaan, komen de auto’s de tunnel uit en dan moeten ze afslaan om het centrum van de stad te bereiken. „Dat wordt een flessenhals”, stellen de omwonenden. Zestig jaar oude „lommerrijke platanen” worden gekapt. Doorgaand verkeer krijgt slechts één rijstrook en daardoor zullen lange rijen ronkende auto’s stilstaan. Dat leidt weer tot sluipverkeer.

„Dat vinden wij allemaal heel erg vervelend”, zegt Koen Gommers, bewoner van de Henegouwerlaan en actievoerder.

De omwonenden hebben nu zelf een plan gemaakt. Zij willen een veel langer deel van de tunneltraverse overkappen. Een deel van de op- en afritten willen ze ondergronds aanleggen. De platanen op de „statige laan” kunnen blijven staan. Het drukke autoverkeer behoudt twee rijstroken. Het sluipverkeer blijft beperkt en de twee buurten aan weerszijden van de tunneltraverse kunnen op meer plaatsen worden verbonden. „Het plan van het college komt een eind in de goede richting. Maar in ons plan wordt vrijwel iedereen er echt beter van”, zegt Koen Gommers. „Het is goed voor de leefbaarheid én goed voor de doorstroming van het verkeer.”

Lokale politici zijn op de avond afgekomen en geven hun mening. Raadslid Bas van Tijn (VVD) vindt dat het college „geen haast” moet maken met het definitieve besluit, ook al werd eerder afgesproken dat het besluit vóór de gemeenteraadsverkiezingen in maart zou vallen. Andere raadsleden vinden min of meer hetzelfde: het plan van de omwonenden, de zogenoemde ‘burgervariant’, moet een kans krijgen. Leo de Kleijn (SP) waarschuwt het college dat óók met de Henegouwerlaan rekening moet worden gehouden. „Wat we niet moeten doen, is veel geld uitgeven om het probleem op de ’s-Gravendijkwal te verplaatsen. Er moet een oplossing komen voor het gehele tracé.” Arno Bonte (GroenLinks) wil het alvast duidelijk gezegd hebben: „Ik vind de burgervariant aantrekkelijker dan de collegevariant.”

Wethouder Hans Vervat (PvdA) wil nog weinig kwijt over de plannen. Het college heeft, ondanks de voorkeur voor de eigen variant, „nog niets definitiefs” besloten, stelt zijn woordvoerder. De „prioriteit” van het project moet eerst nog worden „afgewogen” tegen „andere programma’s en projecten” in de stad. Het gaat daarbij vooral om geld, zoals „de inbreng van andere potentiële medefinanciers”.

De overkapping kost een slordige honderdvijftig miljoen euro. De burgervariant is vermoedelijk duurder. Burgemeester en wethouders zeggen nog op het alternatief van de omwonenden te studeren. „De variant wordt in een quickscan doorgerekend en beoordeeld op de verkeerseffecten. Het college zal daar zo snel mogelijk de gemeenteraad en bewoners over informeren”, aldus de woordvoerder.

    • Arjen Schreuder