Decadente dieren in bont en goud

In het Apeldoornse Coda Museum zijn tientallen diersculpturen te zien.

Daarnaast is er werk van sieradenontwerpers. Die combinatie is een goede keuze.

Alsof er nooit een kredietcrisis heeft bestaan, zo ziet de tentoonstelling De aard van het beest eruit. In het Apeldoornse Coda Museum staan tientallen diersculpturen op grote plateaus te fonkelen en te pronken.

Sommige zijn van ongeglazuurd keramiek of schroot gemaakt, maar vooral de overdadige materialen vallen op. Goudverf, nepparels, bont en leer bedekken de konijnen, honden en half dierlijke fantasiewezens. En daarbij hebben de negentien deelnemende kunstenaars binnen het dierenrijk vooral moeders mooisten uitgekozen. In dat opzicht doet de tentoonstelling precies wat dieren zelf ook het liefst doen: alle veren opzetten. Elegante zwanen en trotse katachtigen blijken populairder. Het is lang zoeken naar ongewervelde geleedpotigen.

Te midden van deze bonte stoet staat een keramische Actaeon vertwijfeld te kijken. Het is een jongetje met een gewei, gemaakt door Sylvia Evers. Jager Actaeon komt uit een oud-Griekse mythe met een twijfelachtige moraal: nadat hij de godin Diana naakt had zien baden, veranderde zij hem in een hert en liet hem aan stukken scheuren door haar jachthonden. Actaeon afbeelden was in de oude kunsten een proeve van kunnen: zijn fysieke metamorfose, zijn begeerte die angst wordt, Diana’s schrik die in wraakzucht omslaat. In deze sculptuur is Actaeon vooral een aandoenlijk ventje geworden, wiens verhaal de meeste bezoekers zal ontgaan.

Naast dit surrealistische dierenrijk is een tweede, kleinere expositie ingericht met werk van sieradenontwerpers. Die combinatie is een goede keuze. De ontwerpers doen in het klein wat de beeldend kunstenaars in het groot doen. Van simpele spelden met kralenkopjes maakte Sari Liimatta dierenbroches vol details: sierlijk glanzende kleinoden, met de stekelige ingewanden van horrormonsters. Ook andere ontwerpers zoeken contrasten. Felieke van der Leest maakte een broche van een pinguïn als gangsta-rapper met gouden sieraden.

Dit zijn geen tentoonstellingen met een hoge urgentie. De aaibaarheid van het konijn is geen groot issue in het actuele maatschappelijke of artistieke debat. Dat hoeft ook niet. Deze kunst gaat over langdurige fascinaties zoals finesse, esthetiek, verbeeldingskracht, decadentie. Daarbij spelen de exposanten met vooroordelen over welke dieren we aantrekkelijk en welke we afstotelijk vinden.

De samenstelling van de tentoonstellingen heeft ook iets gemakzuchtigs. Met zo veel maffe vogels en lollige hondjes bij elkaar, krijg je het gevoel in een kermisshow te zijn beland waar alleen de buitenkant ertoe doet. Daardoor ontkrachten de beelden elkaar. De suggestie uit de ondertitel ‘spiegels van de ziel’, blijft dan ook een belofte die niet wordt ingelost.

Beeldende kunst

De aard van het beest en Sieren met dieren

T/m 7 feb. Coda Museum, Apeldoorn. www.coda-apeldoorn.nl.

    • Sandra Smets