Tuvalu splijt front ontwikkelingslanden

Een dagelijks verslag van belangrijke ontwikkelingen op de klimaattop in Kopenhagen.

Niemand zal achteraf kunnen zeggen dat Tuvalu het op de klimaattop in Kopenhagen niet heeft geprobeerd. Het eilandstaatje in de Stille Oceaan dreigt kopje onder te gaan door een stijging van de zeespiegel, en pleitte daarom gisteren voor veel strengere maatregelen.

Een stijging van de temperatuur met meer dan 1,5 graad Celsius is onacceptabel, zei onderhandelaar Ian Fry. En dat lukt alleen als álle landen verplichtingen op zich nemen. „Onze toekomst hangt af van de uitslag van deze bijeenkomst”, zei Fry.

Maar Tuvalu had geen schijn van kans. Olieproducent Saoedi-Arabië sprak een veto uit en kreeg steun van China en India. Conferentievoorzitter Connie Hedegaard kon niet anders dan het voorstel afwijzen – tot ongenoegen van velen in de vergaderzaal.

Tuvalu’s eenmansactie legde wel de verdeeldheid bloot in het kamp van de ontwikkelingslanden, die al meer dan veertig jaar samenwerken in de G77. Gewoonlijk vechten zij hun verdeeldheid binnenskamers uit. En het gaat hier niet om kleine barstjes in de eenheid, maar om een enorme scheur, zegt Donald Pols, die in Kopenhagen voor het Wereldnatuurfonds de onderhandelingen volgt. „Er zijn ontwikkelingslanden die de gevolgen van klimaatverandering centraal stellen”, aldus Pols in een telefoongesprek. „En landen die de gevolgen van klimaatbeleid voor de economie centraal stellen.” Die laatsten, waaronder China, India en Brazilië, willen daarom geen mondiaal plafond voor de CO2-uitstoot, dat zou ook een plafond betekenen voor economische groei.

Intussen beschuldigt China de VS van een gebrek aan daadkracht. De rijke landen moeten hun CO2-uitstoot tot 2020 „ten minste 40 procent” reduceren zei onderhandelaar Xie Zhenhua dinsdag. „De wereld kijkt nu naar de VS.” Daar moeten ze eens een grondig gewetensonderzoek doen.

Maar volgens de Amerikanen hoef je zonder een Chinese bijdrage niet eens na te denken over een oplossing voor dit probleem. „Emissies zijn emissies, je moet wel je wiskunde doen”, zei onderhandelaar Todd Stern. Daarom willen de Amerikanen ook af van het Kyoto-protocol, waarin ontwikkelingslanden geen verplichtingen hebben. Wij zullen het Kyoto-protocol nooit ratificeren, zei Stern, en ook niet akkoord gaan „met een Kyoto-protocol waar een nieuwe naam boven staat”.

Het citaat van de dag komt ook van onderhandelaar Todd Stern:

„Wij erkennen onze historische verantwoordelijkheid voor de uitstoot [van broeikasgassen], maar het idee van schuld, aansprakelijkheid of schadevergoeding, wijs ik nadrukkelijk af.”