Slachtoffers willen proces tegen Kim Jong-il

Honderdvijftig Noord-Koreaanse vluchtelingen willen vervolging van dictator Kim Jong-il. Twee van hen zijn in Den Haag om hun zaak toe te lichten.

Uiteindelijk bereikte ze in 2006 na twee vluchtpogingen de vrijheid op krukken: de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul, waar ze nu met haar 19-jarige zoon leeft. Daar kreeg ze prothesen, daar kon ze weer zonder pijn lopen.

Haar benen waren gesloopt, eerst door de straffe wintervorst (- 40) in het grensgebied tussen China en Mongolië waar ze uit haar vaderland Noord-Korea naar toe was gevlucht. Daarna door de geheime politie van haar land die haar, na gedwongen repatriëring op last van de Chinese politie, maandenlang mishandelde. In ‘betere’ tijden woog ze 50 kilo, in gevangenschap nog maar 30 kilo. Haar bewakers eisten geld voor verzorging, maar dat had ze niet.

Park Hye-ri (43) snikt als ze haar prothesen afdoet en als stille bewijzen voor ontbering en foltering aan de zaal toont. De zwarte lakschoenen bungelen levenloos aan de onderbenen van roze kunststof. „Met bevroren voeten werd ik door de Chinezen teruggestuurd naar Noord-Korea. Daar sloegen de ondervragers van de geheime politie er keihard op, en ze staken er een ijzeren pin doorheen. Mijn benen rotten weg. Ze wilden maar één ding horen: dat ik naar Zuid-Korea had willen vluchten. Dat heb ik nooit toegegeven, omdat ik dan nog zwaarder gestraft zou worden.” Ze vertelt het met donkere bril op om onherkenbaar te blijven en haar familie in Noord-Korea niet in de problemen te brengen.

Park is deze week met een lotgenoot in Nederland om mede namens honderdvijftig Noord-Koreaanse vluchtelingen bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag te pleiten voor een onderzoek tegen het regime van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong- il. De slachtoffers van Kims dictatuur willen dat ICC-hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo een vooronderzoek start tegen het regime naar misdaden tegen de menselijkheid, inclusief extreme foltering, deportatie, seksuele slavernij en verkrachting, uithongering en standrechtelijke executies.

De initiatiefnemers voor de actie – de slachtoffers worden gesteund door Zuid-Koreaanse intellectuelen en activisten – zijn optimistisch. Ze putten hoop uit de zaak van het ICC tegen de Soedanese president Omar al Bashir wegens oorlogsmisdrijven in Darfur. Tegen Bashir is inmiddels een arrestatiebevel uitgevaardigd. Als Bashir aangepakt kan worden, dan zeker ook Kim Jong-il, zegt activist Ha Tae-keung, de drijvende kracht achter de Open Radio for North Korea die vanuit Seoul twee uur per dag een uitzending voor Noord-Korea verzorgt. „De misdaden die Noord-Korea pleegt tegen de menselijkheid zijn niet minder ernstig dan die van Sudan”, aldus Ha.

Ha ziet het initiatief vooral ook als een middel om het regime onder druk te zetten. „Kim Jong-il zal zijn atoombom nooit opgeven. Maar met internationale druk kun je wel wat aan de mensenrechten doen.”

Het stalinistische Noord-Korea is een van de meest gesloten en repressieve regimes van de wereld. Naar schatting 150.000 tot 200.000 mensen verblijven volgens mensenrechtenorganisaties in een van de zes Kwanliso, politieke gevangenkampen. Eenmaal opgesloten worden de gevangenen onderworpen aan dwangarbeid, foltering en publieke executies, zo wordt in het dossier van de vluchtelingen geschetst.

De internationale gemeenschap weet niet goed raad met Kim Jong- il. De Geliefde Leider houdt de wereld gevangen in een spiraal van afwisselend provocatie en schuchtere toenadering.

De Amerikaanse gezant Stephen Bosworth is de afgelopen drie dagen in Pyongyang geweest om Noord-Korea weer tot internationale onderhandelingen over nucleaire ontwapening te bewegen.

    • Harry Meijer