Gebrek aan meedogenloosheid wordt AZ fataal

Standard Liege's goalkeeper Sinan Bolat (C) celebrates with team mates after scoring a goal during their Champions League soccer match against AZ Alkmaar at Sclessin stadium in Liege December 9, 2009. REUTERS/Sebastien Pirlet (BELGIUM SPORT SOCCER) REUTERS

Standard Luik 1AZ 1

Ruststand 0-1. 42. Lens 0-1, 90+5. Bolat 1-1. Scheidsrechter: Atkinson. Toeschouwers: 24.000

Een oud syndroom speelde AZ weer eens parten in de slotfase. Nu was het nota bene de doelman van tegenstander Standard Luik die de Alkmaarse ploeg bij een hoge bal voor het doel de das om deed. In de 95ste minuut verliet Sinan Bolat zijn strafschopgebied om zijn ploeg in een wanhoopspoging voor een nederlaag en uitschakeling van Europees voetbal te behoeden. De Turkse keeper werd aan de verkeerde kant gedekt door invaller Pontus Wernbloom van AZ en hij kon de bal uit een vrije trap van Benjamin Nicaise genadeloos in de kruising koppen. De gelijkmaker (1-1) betekende voor AZ het einde van het Europese avontuur. Bolat redde en passant ook nog zijn trainer Laszlo Bölöni, die naar verwachting ontslagen zou worden als Standard niet minimaal de Europa League had gehaald.

Je kon het niet eens schlemielig noemen, de tragiek van AZ in de slotminuut. Eerder dit seizoen verloor de ploeg veel punten door treffers die ontstonden bij hoge ballen vanaf de flanken. Daarnaast bleek de extra tijd vaak fataal. Het syndroom dat zich ontwikkelde vond misschien wel zijn oorsprong in 2005, toen AZ in de slotfase van de verlenging tegen Sporting Lissabon door een tegendoelpunt de finale van het UEFA-Cuptoernooi misliep. Ook dit seizoen kon AZ het karwei vaak niet afmaken. In Piraeus werd elf minuten voor tijd door een kopbal een verdiend gelijkspel omgezet in een nederlaag (1-0). En in de thuiswedstrijd tegen Standard ging het eveneens mis in de extra tijd. Ook toen was Bolat betrokken bij de gelijkmaker op de valreep door vanaf de middenlijn een vrije trap naar het strafschopgebied van AZ te versturen (1-1). Zonder dat doelpunt was er gisteravond voor de Alkmaarse ploeg geen vuiltje aan de lucht geweest.

Interim-trainer Martin Haar zat na de wedstrijd stuk. Hij had de enige trainer van AZ kunnen zijn met een overwinning in de Champions League op zijn naam. Het uiteindelijke gelijkspel had geen waarde. Haar had bij het coachen juist rekening gehouden met een wanhoopsoffensief van Standard in de slotfase. Eerst wisselde hij doelpuntenmaker Jeremain Lens voor Wernbloom om op het middenveld wat meer fysieke kracht te krijgen. In de extra tijd liet hij bovendien Graziano Pelle opdraven voor een andere aanvaller, Mounir El Hamdaoui, om bij een situatie als waaruit Bolat profiteerde extra kopkracht in de gelederen te hebben. Voor het duel had hij in het hotel de beelden van de recente nederlaag tegen Vitesse nog eens aan de spelers getoond om te wijzen op de defensieve fouten. Het mocht allemaal niet baten.

Voor de persconferentie sloeg Haar woedend met zijn hand tegen een pilaar. „De wijze waarop we hier zijn uitgeschakeld is tekenend voor de tegenslag die we dit seizoen al hebben gehad. Dertig seconden voor het einde moet je meedogenloos zijn. Dan is het zijn hoofd tegen jouw hoofd. Wernbloom stond een halve meter te ver naar de buitenkant, terwijl hij aan de binnenkant moest dekken. Deze bal had er nooit in gemogen. Maar hier word je groot van.”

Haar stelde vast dat AZ de wedstrijd had gecontroleerd. Zijn spelers zouden weinig duels hebben verloren. Stijn Schaars was een andere mening toegedaan. „Van de tien kopduels verloren we er acht”, concludeerde de aanvoerder. „Wij zijn geen ploeg die het van fysiek moet hebben, terwijl dat steeds belangrijker wordt in het internationale voetbal. Kijk naar de Premier League. Daar is kracht heel belangrijk. Het past niet in de cultuur van AZ en het Nederlandse voetbal om spelers aan te trekken of op te leiden van 1.90 meter. Dan moet je het met goed voetbal over de grond kunnen compenseren.”

AZ verlaat de Champions League met het idee dat het allemaal net niet voldoende was om mee te kunnen komen op het hoogste Europese podium. Het team werd eigenlijk alleen in Londen weggespeeld door Arsenal. Maar het is na Willem II (seizoen 1999-2000) wel de tweede Nederlandse ploeg die in de Champions League niet één keer kon winnen. SC Heerenveen meegerekend kan worden vastgesteld dat de provincieclubs uit Nederland weinig te zoeken hebben op het hoogste niveau. „Onze deelname is teleurstellend geweest”, gaf Schaars toe. „Ik had vandaag eigenlijk geen moment het idee dat het nog mis zou gaan. Hoe meer de tijd verstreek, hoe meer ruimte we kregen. Als je dan geen tweede doelpunt maakt, doe je het niet goed.”

De volgende interim-trainer Dick Advocaat kan zich volledig concentreren op een inhaalrace in de competitie, waarin de ploeg zevende staat. Velen vragen zich af wat hij te zoeken heeft bij de misère in Alkmaar. Maar feit is dat hij niets te verliezen heeft, hij kan het eigenlijk alleen maar beter doen. De aanval waaruit Lens AZ de lang gekoesterde voorsprong bezorgde, moet Advocaat thuis voor de tv met instemming hebben begroet. Een strakke pass van Brett Holman, die na rust door een trap op zijn kuit werd door vervangen Maarten Martens, bereikte Sebastien Pocognoli. Lens rondde de aanval perfect af.