Extra bonusheffing banken van 50 procent

De Britse regering presenteerde gisteren een tussentijds begrotingsplan dat onmiddellijk tot veel discussie leidde. Onder meer vanwege de speciale bonusheffing.

De magere jaren voor de Britten zijn onherroepelijk begonnen. Dat werd duidelijk, toen minister van Financiën Alistair Darling gisteren in het Lagerhuis zijn tussentijdse begrotingsplannen presenteerde.

De sociale premies gaan voor de meeste werkende Britten op termijn omhoog, de lonen van ambtenaren worden aan banden gelegd en de bonussen van bankiers worden met onmiddellijke ingang getroffen door een extra heffing van 50 procent. Veel departementen moeten bezuinigen, maar onderwijs en gezondheidszorg worden ontzien. „De zwaarste last zal vallen op de schouders van degenen met de breedste schouders”, aldus Darling.

Van alle kanten werd de minister bedolven onder kritiek. Vakbonden van overheidspersoneel en bankiers klaagden voor de verandering eendrachtig dat hun tekort werd gedaan.

Het is overigens de vraag of Darling zelf zijn plannen nog kan uitvoeren. Uiterlijk komend voorjaar worden er nieuwe Lagerhuisverkiezingen gehouden en in de peilingen ligt Labour ruim achter op de Conservatieven. Die hebben echter al laten weten dat ze nog ingrijpender willen bezuinigen.

Alternatieven voor bezuinigingen zijn er feitelijk ook niet, nu het begrotingstekort dit jaar naar verwachting oploopt tot 178 miljard pond, 12,6 procent van het nationale inkomen, een naoorlogs record. Een commentator vergeleek de positie van Darling daarom met die van een hardloper in een gevangeniscel.

De Britse openbare financiën zijn het afgelopen jaar dramatisch verslechterd. Niet alleen zag de regering zich genoopt tientallen miljarden in de vastgelopen financiële sector te steken, ook anderszins spendeerde ze veel om de economie op gang te houden. Een algehele instorting als tijdens de depressie in de jaren ’30 werd daarmee voorkomen maar desondanks krimpt de economie dit jaar met 4,75 procent. Dat betekent bovendien beduidend geringere belastinginkomsten voor de overheid.

Juist in de wetenschap dat er verkiezingen op komst zijn, stond Darling voor een delicate opgave. Hij moest proberen de kiezers enigszins te ontzien, maar tegelijkertijd de indruk wekken dat hij serieuze maatregelen neemt. Zijn Conservatieve tegenvoeter George Osborne hekelde dat Darling een deel van de pijnlijkste maatregelen, zoals de salarisbeperkingen voor ambtenaren, pas ruim na de verkiezingen wil laten ingaan. Dat getuigde volgens hem van cynisch opportunisme en hij waarschuwde kiezers daar niet in te trappen.

De altijd even flegmatieke Darling verdedigde zich echter met het argument dat hij het aarzelende herstel van de economie, dat volgens hem de komende maanden zal inzetten, in dit cruciale stadium niet wil ondermijnen. Dat kan volgens hem beter gebeuren wanneer de economie gezonder is. En betere dagen liggen volgens Darling in het verschiet. Vanaf 2011 voorziet hij weer een economische groei van 3,5 procent, een rijkelijk optimistische schatting volgens veel economen.

Een voor de hand liggend doelwit voor Darling vormden de bonussen van bankiers, een beroepsgroep die sinds de financiële crisis bij velen in ongenade is gevallen. Hij pakt de bankiers echter omzichtiger aan dan velen hadden verwacht. Niet de bankiers zelf, maar hun werkgevers worden aangeslagen met een extra heffing van 50 procent, wanneer ze bonussen van meer dan 25.000 pond uitdelen. Besteden de banken dat geld echter aan het verstevigen van hun financiële reserves, dan laat Darling hen ongemoeid.

Het uitdelen van vette bonussen wordt een kostbare grap. Een bank die een bankier wil belonen met een bonus van 1 miljoen pond, niet ongebruikelijk in de City, moet daarvoor niet alleen 0,5 miljoen pond aan belastingen betalen maar ook nog eens 138.000 pond aan sociale lasten. De bankier zelf kan ook nog eens een aanslag via de reguliere belastingen verwachten van 400.000 pond.

De bankiers in de City reageerden geprikkeld en velen wezen erop dat de extra belastingen financiële instellingen ertoe zouden kunnen brengen naar New York of Genève uit te wijken. De regering speculeert erop dat ze dit niet zullen doen, ook omdat de heffing vooralsnog tot april 2010 geldt.

    • Floris van Straaten