De nostalgie van de heer 'Gisterwereld'

Op een decemberavond in 1968 schoof een jongetje in Venlo net zo lang met de twaalf letters van zijn achternaam totdat hij er iets beters van had weten te maken. Als Kees van Kooten nog een eigen televisieprogramma had, dan zou hij zeker het in Hollands Diep gelanceerde personage van de heer Gisterwereld zelf gespeeld hebben: „Ik voel tot op zekere hoogte mee met de eenzame maker van dat wanhopige anagram. Er bestaat nu eenmaal geen enkele manier om de wereld van gisteren in haar Oud-Hollandse eenvoud te herstellen.”

Maar de nostalgie is verleidelijk, niet alleen naar de glorietijd van Van Kooten en De Bie. In de donkerste maand van het jaar publiceert Hollands Diep een portret van de jeugd van Wimpie Holleeder in de straatarme Jordaan en keert HP/De Tijd terug naar de jaren zestig in Kapelle-Biezelinge. Voormalige klasgenoten van Petertje Balkenende werpen echter nauwelijks een verrassend licht op de latere premier: „Jan Peter viel niet op, positief noch negatief. Hij was zeker geen kwajongen.”

Volgens Hans den Hartog Jager hangt ook het Stedelijk Museum in Amsterdam te veel aan het verleden. Ter gelegenheid van het aantreden van de nieuwe directeur Ann Goldstein droomt hij in Hollands Diep vast van een feestelijke heropening eind 2010 en doet suggesties voor nieuwe aankopen. Net als die andere Amsterdamse institutie met een roemrucht verleden, Ajax, teert het Stedelijk te veel op prestaties uit de jaren zeventig en wordt het links en rechts gepasseerd door concurrenten uit de provincie.

Vrij Nederland interviewt de Amerikaanse futuroloog Ray Kurzweil (binnenkort Wintergast bij de VPRO) die de mens onsterfelijkheid voorspelt dankzij de technologie en zelf met succes pillen neemt tegen veroudering.

Grappig genoeg is de niet te winnen strijd tegen de tijd nu net het enige punt van kritiek dat klinkt in een portret van Linda de Mol, door Elsevier verkozen tot Nederlander van het Jaar, in de voetsporen van Ayaan Hirsi Ali, Rijkman Groenink, de soldaat in Uruzgan, Joop van den Ende en Wouter Bos. Iedereen prijst de „perfectionist en creatieve ondernemer”, ook voormalig televisiekoningin Mies Bouwman. Alleen die botox, „die moet weg”, meent Linda’s bijna 80-jarige rolmodel Mies.

Hollands Diep vroeg vijf auteurs als ghostwriter op te treden van de kersttoespraak van koningin Beatrix aan het slot van een annus horribilis voor de Oranjes. Allen vinden dat het zo niet langer kan, maar het verst gaan Youp van ’t Hek en Femke Halsema: „De tijd is rijp voor een gekozen staatshoofd, een vrouw die u helpt aanvaarden dat de wereld en uw omgeving voorgoed zijn veranderd.”

    • Hans Beerekamp