Advies aan de lidstaten: banen blijven steunen

Als Europese landen nu hun steunmaatregelen voor de werkgelegenheid stopzetten, zal de langdurige werkloosheid snel oplopen. Dat brengt het economisch herstel in gevaar. Dat schrijft de Internationale Arbeidsorganisatie ILO in een rapport.

Volgens het World of Work Report 2009 zijn er in de Europese Unie sinds maart 2008 6,1 miljoen banen verloren gegaan. Dat hadden er meer kunnen zijn: veel landen hebben speciale werkgelegenheidsprogramma’s opgezet om mensen en bedrijven door de crisis te helpen. Zo hebben miljoenen Europeanen hun baan behouden door parttime te werken. Het aantal gewerkte uren van een fulltime werknemer in de EU daalde daardoor van het tweede kwartaal van 2008 tot het tweede kwartaal in 2009 van 41 uur naar 40,3 uur per week. In dezelfde periode steeg het aantal parttime werkenden in de EU met 0,5 procent; in Nederland was dat 1 procent.

„Nu zich een eerste economisch herstel aftekent, staan regeringen onder druk hun schulden af te bouwen”, zei Steven Tobin, co-auteur van het rapport, in Brussel. „Maar het is gevaarlijk deze stimuleringsprogramma’s te stoppen vóór de economie weer volop draait. Industriële output is laag. Consumenten geven weinig uit. Zonder overheidssteun wordt een aantal bedrijven alsnog gedwongen parttimers te ontslaan. Zij vormen een risicogroep.”

De werkloosheid in de EU bedroeg in oktober 2009 9,3 procent en in de eurozone 9,8 procent. Dat is 2 procentpunt hoger dan een jaar eerder. Volgens de ILO maskeert dit cijfer een belangrijke ontwikkeling: het stijgende aantal langdurig werklozen dat het opgeeft om werk te zoeken. Zij verdwijnen uit de statistieken.

„In Nederland is de werkloosheid mede dankzij de arbeidstijdverkorting relatief laag, 4 procent. Maar ook in Nederland stoppen mensen met werk zoeken”, zegt Tobin. De ILO verwacht dat de werkgelegenheid in de EU op zijn vroegst midden 2013 weer op het niveau van vóór de crisis komt.

De waarschuwing van de ILO komt nu EU-ministers van Financiën het onderwerp ‘exitstrategieën’ bovenaan de agenda hebben gezet. Zij willen daarmee in 2011 actief beginnen, maar zullen bepaalde tijdelijke maatregelen voor die tijd vanzelf laten aflopen.

Morgen vergaderen de EU-regeringsleiders hierover in Brussel. Begrotingstekorten en staatsschulden lopen door extra sociale uitgaven, bailouts van financiële instellingen en verminderde belastinginkomsten in veel landen sterk op. Daardoor is de politieke druk om te bezuinigen groot.