Wat bij strandfeest fout kon gaan, ging ook fout

Politie en gemeenten hebben geblunderd bij de aanpak van de rellen in Hoek van Holland. Het ‘intense geweld’ vereist een betere voorbereiding.

Een ongecoördineerde vergunningverlening, een routinematige voorbereiding, onvoldoende risico-inschatting, het onvoldoende recht doen aan dreigingsinformatie, een onduidelijke commandostructuur, een verwarrende briefing voorafgaand aan het evenement, ontoereikende reacties op incidenten en ontwikkelingen in de eerste uren van het strandfeest en het veel te laat inlichten van de korpsleiding, de burgemeester en de hoofdofficier van justitie.

Alles wat fout kon gaan, ging ook fout in Hoek van Holland. Minutieus somt het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement (COT) de blunders op in haar vanmiddag verschenen onderzoeksrapport naar de strandrellen op 22 augustus in de Rotterdamse deelgemeente. „Onvoldoende scherpte en alertheid bij de betrokken organisaties en diensten”, luidt het vileine eindoordeel in het ruim honderd pagina’s tellende document.

Het onafhankelijke onderzoeksinstituut plaatst ook een kanttekening. Niet eerder is de politie zo ernstig belaagd als op die bewuste zaterdagavond op het strand van ‘De Hoek’. Tientallen jongeren, van wie sommigen notoire hooligans en de meesten beneveld door drugs, hebben „in georganiseerd verband jacht gemaakt op de politie”. Met als gevolg dat er „een levensbedreigende situatie” ontstond, waardoor agenten zich vanuit de duinen gedwongen zagen het vuur te openen. Uit het rapport, opgesteld onder voorzitterschap van oud-burgemeester Wim Deetman van Den Haag, doemt het beeld op van een politieapparaat dat onvoldoende is uitgerust en voorbereid op het steeds grimmiger uitgaansgeweld. Vooral het georganiseerde karakter van „het ongekend hevige en intense” geweld baart de onderzoekers zorgen.

Het rapport is opgesteld in opdracht van burgemeester Ahmed Aboutaleb, met instemming van de gemeenteraad. De opdrachtgever wordt niet gespaard. Aboutaleb werd weliswaar „veel te laat” geïnformeerd over de gewelddadigheden, hij heeft volgens de onderzoekers verzuimd om voor het feest na te gaan of de veiligheidsprotocollen waren nageleefd.

Uit de zogeheten quickscan die eind augustus werd uitgevoerd door korpschef Dick Schouten van Midden- en West-Brabant bleek al dat zijn collega’s in Rotterdam-Rijnmond vooraf op de hoogte waren van de komst van bij de politie bekende relschoppers. Omdat die informatie onvoldoende op waarde werd ingeschat, waren uiteindelijk onvoldoende agenten op de been bij het Veronica-dancefeest Sunset Grooves. Eén commandant overwoog wel ondersteuning van de mobiele eenheid aan te vragen, maar zag daar uiteindelijk vanaf.

Personele maatregelen zijn tot dusverre beperkt gebleven. De verantwoordelijke wachtcommandant werd op non-actief gesteld, net als een collega.

Kort na de rellen kondigde Aboutaleb een verbod aan voor alle ‘grote en gratis toegankelijke feesten in de avonduren’. Vorige maand besloot hij een nieuwjaarsfeest in de Maassilo in Rotterdam-Zuid te verbieden. Aboutaleb heeft de mankracht nodig voor het traditionele nieuwjaarsfeest bij de Erasmusbrug, waar eind deze maand extra beveiligingsmaatregelen worden getroffen. De naar verwachting ruim 20.000 bezoekers moeten in het bezit zijn van een op naam gesteld toegangsbewijs. De politie heeft toestemming gekregen om in en rondom het gebied preventief te fouilleren. De organisatie is net als bij het feest in Hoek van Holland Tridee.

Volgende week donderdag debatteert de gemeenteraad over het COT-rapport. Van oppositiepartij Leefbaar kreeg Aboutaleb begin september de gele kaart, omdat hij gefaald zou hebben in zijn rol als korpsbeheerder. „Als hij de komende tijd verzuimt de knuppel te hanteren, dan heeft hij een groot probleem”, luidde toen de waarschuwing van Leefbaar-raadslid Marco Pastors.

Lees het COT-rapport op nrc.nl/binnenland