Een casino met grote dilemma's

PvdA en VVD willen Holland Casino privatiseren.

Minister Hirsch Ballin ziet hier niets in. Het monopolie is er volgens hem niet voor niks.

Holland Casino zal voorlopig niet worden verkocht. Dat liet minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie, CDA) de Tweede Kamer gisteren weten tijdens een debat over het kansspelbeleid. Hij reageerde hiermee op de wens van PvdA en VVD om het gokbedrijf, waarvan de overheid de enige aandeelhouder is, te privatiseren. De liberalen pleiten hier al langer voor. Regeringspartij PvdA stelde gisteren voorafgaand aan het debat in De Telegraaf dat de overheid Holland Casino zou moeten afstoten. Volgens Tweede Kamerlid Lea Bouwmeester (PvdA) zit het gokbedrijf met een dilemma: aan de ene kant moet het zich beperken tot zijn kerntaken, aan de andere kant moet het een aantrekkelijk alternatief bieden om het illegale aanbod tegen te gaan.

Sinds jaar en dag profileert Holland Casino zich als „een mooie gelegenheid om uit te gaan”, maar steeds minder mensen vinden hun weg naar de veertien vestigingen die het bedrijf telt. De winst is de afgelopen drie jaar met miljoenen afgenomen, onder meer vanwege de economische recessie en het rookverbod. Om meer bezoekers te trekken ziet het casino zich naar eigen zeggen genoodzaakt een grootschalig entertainmentbedrijf te worden met hotels, theaters, disco’s en clubs. Het kabinet heeft al vaker laten weten hier fel tegen te zijn; het staat haaks op het doel waarmee Holland Casino is opgericht, namelijk het beschermen van kwetsbare mensen tegen gokverslaving en het tegengaan van criminaliteit zoals het witwassen van geld. Nederland voert immers een restrictief kansspelbeleid. Om die reden mag Holland Casino ook niet te veel reclame maken.

PvdA, SP en GroenLinks noemen Holland Casino gekscherend „het Las Vegas aan de Maas”. Zij vinden dat het casino zich inmiddels te veel richt op de entertainmentkant. Maar waar de SP faliekant tegen privatisering is (Arda Gerkens: „Dat is het laatste wat wij willen, maar Holland Casino moet nu gewoon stoppen met nieuwe plannen voor Las Vegas-achtige casino’s”) ziet de PvdA de verkoop als onvermijdelijk. Bouwmeester: „Als overheid moet je geen aandeelhouder willen zijn in een entertainmentindustrie.” Afstoten dus, vindt zij. Tot grote vreugde van de VVD, die al langer pleit voor privatisering zodat het gokbedrijf zich verder kan ontwikkelen. „Hulde”, zei Fred Teeven (VVD) gisteren tegen zijn PvdA-collega. „Dit is realistisch. Om een casino levensvatbaar te laten zijn, moeten we het in staat stellen uit te groeien tot een entertainmentbedrijf.”

Holland Casino heeft een staatsmonopolie, sinds 17 december 1975 heeft het de enige casinovergunning in Nederland in handen. Dat was een bewuste keuze van de overheid: de kanalisering van het aanbod van casinospelen door één vergunninghouder, Holland Casino, moest een legaal, betrouwbaar en goed gecontroleerd spelaanbod garanderen. Als het aan PvdA en VVD ligt, moet de vergunning op termijn overgaan naar een (of meerdere) private aandeelhouder(s). De nieuwe, nog op te richten, onafhankelijke Kansspelautoriteit moet controleren of Holland Casino de spelregels naleeft. Is dat niet het geval, dan kan de overheid een ander bedrijf aanwijzen om voor een verantwoord kansspelaanbod te zorgen.

Zowel een meerderheid van de Tweede Kamer als Hirsch Ballin ziet niets in deze constructie. „Het monopolie is er niet voor niks”, legde de minister tijdens het debat uit. Daardoor kan de overheid een vinger aan de pols houden en tegelijkertijd gokverslaving tegengaan. Dat moet namelijk een van de kernactiviteiten van Holland Casino blijven, aldus de minister. In het toelaten van private exploitanten op de markt ziet Hirsch Ballin geen voordelen voor het huidige kansspelbeleid. „Als we Holland Casino privatiseren roepen we, ook vanuit Europeesrechtelijk oogpunt, meer problemen over ons af dan we oplossen.”

De minister ontkent dat Holland Casino een soort „Las Vegas aan de Maas” is. „Nog afgezien van de weersgesteldheid in Nederland, die zich niet laat vergelijken met Las Vegas.”

Hirsch Ballin liet de Kamer tijdens het debat weten dat de landsadvocaat op zijn verzoek bekijkt welke nevenactiviteiten Holland Casino wel en niet mag aanbieden. Binnen enkele weken wordt het advies van de landsadvocaat verwacht. De minister gaf zelf alvast een klein voorschotje: „Mensen gaan naar het casino voor hun plezier, dus een sombere context verwacht ik niet van Holland Casino. Er mag best drank geschonken worden en er hoeft geen doodse stilte te heersen. Maar er is een duidelijk verschil tussen achtergrondmuziek en een concert.”