Schelden op en over papier

Wat heel erg in is tegenwoordig: schelden op – nee, over papier. De kranten gaan verdwijnen. De boeken gaan verdwijnen. Straks gaat het wc-papier ook nog verdwijnen. Dat is trouwens het enige dat dan niet elektronisch wordt; dat wordt gewoon water. Zal Geert Wilders wel weer gaan roepen hoe van de pot gerukt dat is.

Maar krant en boek worden helemaal elektronisch, vertellen toekomstkijkers nu al jaren. En ze gaan zo radicaal veranderen dat je het net zo goed verdwijnen kunt noemen. Ja, het boek ook, vertelde Bob Stein vorige week bij het radioprogramma On the Media van de Amerikaanse publieke omroep. Stein is de oprichter van het Institute for the Future of the Book, waarvan ik me afvraag of het niet beter het Institute for Whatever Comes After the Book zou moeten heten. Stein houdt best van boeken, hoor. Hij vindt ze lekker om vast te houden. Maar verdwijnen gaan ze toch.

En wat er na het boek komt is méér dan alleen iets e-readerigs, volgens Stein. Het is ook psychologisch een heel andere leeservaring. Doordat iedereen van een scherm leest en al die schermen verbonden zijn met internet, zie je het als mensen die je kent hetzelfde lezen als jij, en dan kun je er al tijdens het lezen over praten. Daarmee zal het gevoel van afzondering dat een boek nu biedt, óók verdwijnen. Die andere wereld die een boek je biedt, de parallelle wereld waar je tijdelijk even met je hoofd in kunt – die betreed je dan altijd samen met anderen.

Het is helemaal in lijn met de ideeën van sommige futuristen die denken dat we binnenkort allemaal onze hersenen op internet laten aansluiten en allemaal voor altijd in een Facebook-achtige publieke ruimte verkeren. Nooit meer alleen. Het lijkt me de hel. Ik geloof dat ik staat zou zijn zelfmoord te plegen als dat de enige andere optie was.

Dat zou in zo’n wereld trouwens ook wel logisch zijn. Alleen de extreem sociale mensen zouden overleven. En hun eigen identiteit steeds verder verliezen. Maar dat zou hun niet uitmaken.

Het is een gruwelijk horrorscenario. Heerlijk.

Echt iets voor een boek.

ellen de bruin

    • Ellen de Bruin