Oplosbare spijkertjes

Zwevend bot in de knie was altijd moeilijk vast te zetten.

Speciale spijkers werken wel, ook na ongelukken.

This handout x-ray image made following surgery of Kentucky Derby champion Barbaro shows the repairs made at the University of Pennsylvania's New Bolton Center 21 May 2006 in Kennett Square, PA. Barbaro suffered severe breaks above and below and ankle and a dislocated bone during the 20 May 2006 Preakness, second leg of the American Triple Crown series, and the injuries are considered life-threatening. Not only is the three-year-old's racing career over should he survive, but breeding could be difficult given the severity of the injury. Barbaro was undefeated after winning the Derby 06 May 20066 at Churchill Downs in Louisville, Kentucky. Jockey Edgar Prado pulled him up early in the front straightaway in Preakness, won by Bernardini in a somber atmosphere. AFP PHOTO/University of Pennsylvania/Sabina Louise Pierce AFP

Losse bot- en kraakbeenstukjes, bijvoorbeeld in een kniegewricht, kunnen worden vastgezet met minuscule, biologisch afbreekbare spijkertjes. Die kunnen meestal met een kijkoperatie worden ingebracht.

Omdat de spijkertjes vanzelf oplossen in het lichaam, is er geen tweede operatie nodig om ze te verwijderen. Dat schrijft chirurg Diederick Wouters in zijn proefschrift, waarop hij gisteren aan de Rijksuniversiteit Groningen is gepromoveerd.

De spijkertjes zijn gemaakt van polymelkzuur, een biopolymeer. Ze hebben een doorsnee van 1,1 millimeter en zijn 10 tot 16 millimeter lang. Met weerhaakjes klemmen ze de losse fragmenten muurvast aan elkaar. Het oplossen duurt een paar jaar; in die tijd zijn de fragmenten vastgegroeid.

In de jaren tachtig zocht Wouters al een oplossing voor patiënten met osteochondritis dissecans: een knieblessure met onbekende oorzaak, waarbij stukjes kraakbeen met onderliggend bot loslaten en door het gewricht gaan zwerven, wat tot pijn- en bewegingsklachten leidt. Zo’n vier op de tienduizend mensen krijgen er last van, zegt Wouters, meestal vanaf een jaar of twaalf. Alle bekende behandelmethoden hadden nadelen. Verwijderen van de losse stukjes geeft versnelde gewrichtsslijtage. Metalen pinnetjes en biologisch afbreekbare schroefjes om de fragmenten vast te zetten, veroorzaken te veel schade. En al dan niet biologisch afbreekbare pennetjes bieden te weinig stabiliteit.

Toen kwamen deze biologisch afbreekbare spijkertjes op de markt, vertelt Wouters, oorspronkelijk ontworpen voor het repareren van scheuren in de meniscus. Wouters testte de mechanische eigenschappen van de spijkertjes en concludeerde dat ze de perfecte oplossing boden voor zijn vraagstuk. Hij opereerde met succes verscheidene patiënten met osteochondritis dissecans, maar ook mensen bij wie de knie door een ongeluk was beschadigd.

„Patiënten moeten na de kijkoperatie twee weken in het gips, gevolgd door drie weken onbelast bewegen in een brace”, vertelt Wouters. Hij paste zijn techniek sindsdien ook succesvol toe bij patiënten met allerlei andere kleine botletsels, zoals gebroken vingerkootjes, een kapot kopje van het spaakbeen en letsel waarbij de kruisband een stukje bot uit de knie heeft getrokken.