Bijles voor docenten in rekenen en taal

Nieuwe landelijke eisen moeten onderwijzers beter laten spellen en rekenen.

De extra studielast gaat wel ten koste van andere vakken.

Leraren moeten weer de essentie kennen van het onderwijs – taal en rekenen. Studenten van de opleiding tot leraar basisonderwijs (pabo) zullen in de toekomst veel meer lesuren besteden aan deze twee vakken. Met vijf uur taal en vijf uur rekenen per week, tegen op sommige opleidingen nu twee keer een half uur, moet het afgelopen zijn met de onderwijzer die niet kan spellen of rekenen op het niveau van groep acht van de basisschool.

Gisteren presenteerden de pabo’s en de opleidingen tot tweedegraadsleraar (voor middelbare scholen) de Kennisbasis aan staatssecretaris Marja van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA). Daarin staat wat toekomstige leraren moeten kennen en kunnen.

Voor de tweedegraders, die mogen lesgeven op het vmbo en de eerste drie klassen van havo en vwo, krijgt vakkennis een prominentere plaats in het curriculum. De eisen zijn gedetailleerd – zo beschrijft de Kennisbasis dat een toekomstige aardrijkskundeleraar moet kunnen uitleggen of „de theorie van cumulatieve causatie van Myrdal van kracht blijft in een mondialiserende wereld”.

De nieuwe Kennisbasis is het afgelopen jaar ontwikkeld door docenten van lerarenopleidingen en voorgelegd aan alle opleidingen. Het moeilijkste punt was de vraag hoe gedetailleerd de eisen moesten worden vastgelegd, stelt opleider Marc van Zanten van de hogeschool Edith Stein en betrokken bij de kennisbasis voor rekenen/wiskunde.

De onderlinge verschillen wat betreft lesuren taal en rekenen op pabo’s zijn nu soms „enorm”, zegt Van Zanten. „De ene pabo besteedt in het tweede, derde en vierde jaar in totaal 120 uur aan rekenen. Dat is één uur per week. Maar er is ook een pabo die in die drie jaar maar 4 lesuren rekenen geeft. Ongelooflijk. We hebben dat nog even nagebeld.”

De Kennisbasis past bij de ambities van staatssecretaris Van Bijsterveldt om het taal- en rekenniveau in het hele onderwijs te verhogen. Zij reageerde gisteren verheugd op dit „initiatief vanuit het onderwijs zelf”.

Tien uur reken- en taalles zorgt wel voor een „aanzienlijke toename” van de studielast voor pabo-studenten, zegt de HBO-raad. Van Bijsterveldt vroeg zich gisteren hardop af of het curriculum nu niet te zwaar wordt. „Dat debat wordt gevoerd. Het gaat om het evenwicht.”

Op de pabo zal het curriculum moeten worden aangepast. Eén mogelijkheid is het verlengen van de pabo-opleiding, omdat vier jaar niet genoeg wordt. Een andere optie is het schrappen van andere vakken. Of, zoals Van Bijsterveldt al eerder opperde, een specialisatie van onder- en bovenbouw op de pabo.

De in de Kennisbasis beschreven eisen zullen worden geëxamineerd. De studenten op de diverse lerarenopleidingen op het hbo zullen zowel aan het eind van het eerste jaar als aan het eind van de hele studie landelijk identieke toetsen moeten afleggen over de opgedane kennis.

Het is de bedoeling dat de al bestaande reken- en taaltoetsen op pabo’s uiteindelijk niet langer nodig zijn. Alle middelbare scholieren moeten vanaf 2014 een rekentoets maken op het centraal eindexamen, kondigde Van Bijsterveldt onlangs aan. Die toets zou voldoende rekenkennis bij beginnende pabo-studenten moeten garanderen. Dat geldt niet voor mbo’ers die doorstromen naar de pabo. Die scoren traditioneel laag bij de instaptoetsen, waardoor een instaptoets voorlopig noodzakelijk blijft, volgens de HBO-raad.

In totaal bieden 26 hogescholen 50 pabo-opleidingen aan. Gezamenlijk hebben zij circa 29.000 studenten.

    • Marieke van Twillert
    • Derk Walters