Kabinet: multinational zwaarder belasten

Het kabinet neemt maatregelen tegen multinationals die te weinig winstbelasting afdragen in Nederland. Dat schrijft staatssecretaris Jan Kees de Jager (CDA, Financiën) in een brief die hij op Sinterklaasavond naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Hij onderschrijft waarnemingen van actiegroepen en oppositiepartijen dat multinationals minder winstbelasting in Nederland betalen dan puur nationaal opererende bedrijven. Maar schattingen dat de schatkist daardoor 16 miljard euro mis zou lopen, doet hij af als onzin. Toch gaat het ook in zijn visie om een belastinglek van enkele miljarden euro’s.

De Tweede Kamer vroeg de staatssecretaris een jaar geleden al opheldering over de winstbelasting die multinationals in Nederland afdragen. Bovendien eiste de Kamer wetgeving tegen de manier waarop buitenlandse opkoopfondsen (private equity) Nederlandse belastingregels kunnen misbruiken om bedrijven op te kopen, financieel leeg te zuigen en vervolgens beladen met schulden weer af te stoten. Dit is mogelijk doordat internationaal opererende bedrijven kapitaal tussen hun vestigingen heen en weer kunnen schuiven. Op die manier verschuiven ook de rentelasten. Hoge rentelasten zorgen voor fiscale verliezen in landen met een relatief hoge winstbelasting, zoals Nederland. De fiscale winst wordt geboekt in landen met een lager tarief, zoals belastingparadijzen.

De Jagers voorganger Joop Wijn (CDA, tegenwoordig bestuurder bij ABN Amro) had daar iets op verzonnen. Rente zou een eigen belastingtarief van 5 procent krijgen. Daarmee is het niet meer aantrekkelijk om enorme rentelasten als aftrekpost op te voeren. Het duurde bijna vier jaar voordat de Europese Commissie toestemming gaf voor deze ‘rentebox’. Maar nu die goedkeuring onlangs werd gegeven, ziet De Jager alsnog af van de invoering van zo’n rentebox, laat hij in zijn Sinterklaasbrief weten. De voorwaarden die Brussel stelt, zorgen volgens hem voor te veel problemen. Als multinationals het in Nederland fiscaal te moeilijk krijgen, verleggen ze hun activiteiten naar landen die hen fiscaal vriendelijker onthalen, vreest De Jager. De staatssecretaris worstelt ook met de mogelijkheid voor multinationals om buitenlandse verliezen bij de Nederlandse fiscus te verrekenen. Dat importeren van buitenlandse verliezen zit de staatssecretaris dwars.

Al die problemen wilde hij in een gemoderniseerde vennootschapsbelasting aanpakken. Die ambitie heeft hij in zijn brief aan de Tweede Kamer opgegeven. Hij legt de herziening van de vennootschapsbelasting op het bordje van een studiecommissie die de volgende kabinetsformatie op fiscaal terrein moet voorbereiden.

Op enkele punten wil De Jager wel meteen noodmaatregelen nemen om het weglekken van vennootschapsbelasting te voorkomen. Hij beperkt de renteaftrek voor opkoopbedrijven die Nederlandse ondernemingen leegzuigen. Verder treedt hij op tegen brievenbusmaatschappijen die een centrale rol spelen bij het ‘importeren’ van buitenlandse verliezen. Komend voorjaar zal hij de nodige wetsvoorstellen bij de Tweede Kamer indienen. Die beslist woensdag hoe ze de brief van de staatssecretaris gaat behandelen.