Frustratie Griekse jongeren neemt toe

Een jaar na de dood van een tiener door een politiekogel kwam het opnieuw tot rellen in Athene. De Griekse problemen zijn alleen maar erger geworden.

** CORRECTS DATE TO DEC. 6 ** Anarchists throw stones at riot police during clashes in Athens on Sunday, Dec. 6, 2009. Protesters hurled rocks and burning garbage at police as violence erupted during a march to mark the first anniversary of the police shooting of a teenager, whose death sparked massive riots. Police fired tear gas at scores of hooded youths in central Athens, as several thousand demonstrators marched to commemorate the death of 15-year-old Alexandros Grigoropoulos. (AP Photo/Thanassis Stavrakis) AP

Iedereen in Athene speelde gisteren zijn rol perfect. Duizenden agenten stonden in gevechtsuitrusting op de straathoeken. Radicale anarchisten van het ‘zwarte blok’ probeerden de politie uit te lokken door stenen te gooien en winkelruiten te breken. Vreedzame demonstranten floten ze uit en probeerden te voorkomen dat de relschoppers zich tussen hen verschuilden. Score aan het begin van de avond: 265 arrestaties. Twee demonstranten en zestien agenten raakten gewond.

Exact een jaar geleden was de Griekse hoofdstad dagenlang het toneel van hevige protesten en rellen nadat een politieman een 15-jarige jongen had doodgeschoten. Alexis Grigoropoulos is sindsdien uitgegroeid tot een symbool voor het wantrouwen tussen de autoriteiten en een grote groep jongeren. Het ongenoegen is het afgelopen jaar alleen maar toegenomen, mede door de economische crisis.

Voor jongeren is het nog moeilijker geworden om een baan te vinden. De werkloosheid is afgelopen jaar gestegen van 8 naar 12 procent. Na jarenlang de ware toedracht te hebben verzwegen, erkende de regering dat een dramatisch begrotingstekort van 12,7 procent moet worden weggewerkt, wat betekent dat er drastische bezuinigingen moeten komen. Anders volgen er Europese sancties, kreeg de Griekse regering vorige week nog te horen op een Europese ministersconferentie.

Het is voor iedere Griek duidelijk dat de herdenking van de dood van Grigoropoulos niet ongemerkt voorbij kan gaan. „Dit weekeinde was een afspraak waar iedereen, de staat, de media, de linksen, maanden naar toe hebben gewerkt”, zegt Matthew Tsimitakis (35), een linkse blogger die tijdens de rellen vorig jaar fanatiek berichtte en twitterde.

De opkomst van zondag viel voor de meeste betogers tegen. Sommigen wijten het aan de afschrikwekkende politieovermacht en preventieve arrestaties op zaterdag. Anderen denken dat de nieuwe socialistische regering, die in oktober aantrad, toch een kans van de Grieken krijgt.

Zo’n 14.000 man was verzameld voor de medische faculteit en trok leuzen schreeuwend door het centrum. Vrijdag en zaterdag waren er ook al acties. Een harde kern van studenten bezette vanaf vrijdagavond faculteitsgebouwen, om te voorkomen dat de politie de toegang zou blokkeren. De betogers gebruikten de faculteiten als uitvalsbasis voor aanvallen op de politie. Die pakte 75 mensen preventief op.

In bars in de wijk Exárchia – de studentenwijk waar het meest met de politie wordt gevochten – werden vrijdag de weersvoorspellingen geanalyseerd. De harde regen op zaterdag is „mazzel voor de autoriteiten”. Regen houdt mensen thuis. Nikolas Vagdoutis, een 23-jarige rechtenstudent met afgetrapte gympen en een zwart windjack, wil met andere jongeren van de Coalitie van Radicaal Links zaterdag het populaire radiostation Best bezetten om een oproep tot protest uit te zenden. Op het verzamelpunt gaat hij voor de groep staan en legt de strategie uit: een persoon gaat voor, belt aan bij het radiostation en zegt dat hij een prijs komt ophalen. Als de deur open is, laat hij de rest van de groep binnen.

De truc werkt. Een overrompelde geluidstechnicus laat een meisje met een gebreid mutsje en handschoenen zonder vingertoppen in de uitzending. Ze zegt dat mensen niet bang moeten zijn om de straat op te gaan.

De meeste betogers zijn niet bang, maar vooral erg boos. „We zijn nog net zo kwaad als vlak na de moord op onze medestudent”, zegt Giannis Filippou (19) die met zijn basgitaar op zijn rug met de groep meeloopt. „Alle problemen bestaan nog.” Een jaar geleden werden de rellende jongeren de ‘generatie 700 euro’ genoemd, omdat ze na hun studie moeilijk aan een baan komen waar ze meer kunnen verdienen. En 700 euro is niet genoeg om van rond te komen. De regering moet iets doen tegen de flexibilisering van de arbeidsmarkt, zegt Filippou, want bijna niemand krijgt nog een vast contract. „Ze hebben dit jaar niets veranderd. Na je studie moet je nog steeds om een baan smeken.”

Vag Thanasis (16), die zondag met zijn vrienden tussen de demonstranten loopt, heeft een mondkapje om traangas uit zijn keel en neus te houden. Hij vindt het moeilijk uit te leggen waarom hij weer de straat op is en zich tegen de politie keert. „Voor mij zijn ze de regering en daar ben ik kwaad op”, zegt hij. „Ze hadden de moordenaar van die jongen moeten veroordelen.” De betrokken politiemannen komen waarschijnlijk in januari voor de rechter.

Grootschalige demonstraties met communistische leuzen zijn niet meer van deze tijd, vindt actrice Eirini Margariti (30). De meeste van haar vrienden zijn de straat op gegaan, maar zij sliep met een licht schuldgevoel uit, vertelt ze op een verwarmd terras in een sjieke centrumwijk. „Jongeren zitten vast in deze vorm van protest, we blijven maar in dezelfde patronen ronddraaien.”

Gefrustreerd is ze wel. „Je moet veertig zijn om iets te bereiken.” Tegen de tijd dat ze genoeg verdient om aan kinderen te gaan denken, is ze te oud om ze te krijgen, voorspelt ze. „Je wordt hier nog steeds opgevoed met de gedachte dat als je een lief kind bent, op een dag een vriend van je vader je aan een baan helpt.” Margariti hoopt dus maar op een wonder.

    • Marloes de Koning